THẾ GIỚI QUANH TA (5)

logo-quanh-ta

9-ngoi-chua-1THAM QUAN NGÔI CHÙA

CÓ CHÍNH ĐIỆN

LỚN NHẤT VIỆT NAM

Tọa lạc trên núi Ba Vàng thuộc thành phố Uông Bí, Quảng Ninh, chùa Ba Vàng (Bảo Quang Tự) là ngôi chùa có tòa chính điện lớn nhất Việt Nam.

Chùa Ba Vàng có lịch sử từ thời Trần, nhưng đến thế kỷ 20 chỉ còn là phế tích do những biến thiên lịch sử. Từ năm 1987 chùa được tái thiết và trải qua nhiều lần trùng tu. Đến năm 2007 chùa được xây mới hoàn toàn trên quy mô lớn và đã khánh thành vào đầu năm 2014. H1: Toàn cảnh chùa Ba Vàng nhìn từ xa.

9-ngoi-chua-2

H2: Cổng tam quan trung của chùa Ba Vàng nằm ở lưng chừng núi. H3: Sau cổng tam quan trung là hai lối đi lên bằng đá song song nhau chạy qua những khu vườn cảnh độc đáo. H4: Tượng Quán Thế Âm Bồ Tát phía trước khu chùa chính.

9-ngoi-chua-3

H5: Sau bức tượng là hồ bán nguyệt với phiên bản chùa Một Cột nằm ở chính giữa. H6: Cổng tam quan nội dẫn vào chính điện. H7: Trung tâm của chùa Ba Vàng là tòa Đại Hùng Bảo Điện, có diện tích 4.500m2. Công trình này được ví như một cái ngai khổng lồ, lưng ngai dựa vào ngọn núi cao nhất.

9-ngoi-chua-4

H8: Không gian bên trong tòa Đại Hùng Bảo Điện toát lên vẻ trang nhã và sự tôn nghiêm. H9: Trên các bức tường bài trí loạt tranh về cuộc đời và sự nghiệp Đức Phật . H10: Một ô cửa được tạo hình đầy nghệ thuật của công trình.

9-ngoi-chua-5

H11: Hai bên tòa Đại Hùng Bảo Điện có lầu chuông, lầu trống và hành lang La Hán. H12: Nhà thờ Tổ ở phía sau Đại Hùng Bảo Điện. H13: Tượng Phật A Di Đà ở sau nhà Tổ, điểm cao nhất của chùa.

9-ngoi-chua-6

H14: Toàn cảnh ngôi chùa nhìn từ đỉnh núi. H15: Từ chùa Ba Vàng, có thể nhìn bao quát khung cảnh núi rừng Yên Tử và thành phố Uông Bí. H16: Khung cảnh đẹp như một bức tranh thủy mặc. (theo Kienthuc)

sg-ph-tat-daiNGÔI LÀNG CHỈ XUẤT HIỆN

ĐƯỜNG ĐI VÀO MÙA ĐÔNG

Chỉ vào những ngày băng giá, tuyết phủ đầy, người dân ở làng Giethoorn mới có thể đi lại bằng… chân tới bất kỳ nơi nào mình muốn. Còn thường ngày, họ chỉ có thể ngồi thuyền và di chuyển.

H1: Giethoorn là ngôi làng bình dị ở Hà Lan, với hơn 2.600 dân cư sinh sống và các ngôi nhà được xây ngay cạnh các con kênh.

H2: Đường đi trong làng rất ít. Để có thể đi từ nơi này sang nơi khác, 9-ngoi-lang-1người dân phải sử dụng thuyền. Do vậy, nơi đây rất yên tĩnh vì không bị tiếng ồn của động cơ ôtô, xe máy ảnh hưởng.

H3: Do vậy, chỉ vào mùa đông, đặc biệt là những ngày thời tiết lạnh giá, các dòng kênh quanh làng đóng băng, người dân mới có thể đi bộ đến nhà hàng xóm thăm nhau. Mọi người thường trượt băng để di chuyển. H4: Nhiều du khách khi đến tham quan ngôi làng này đều bày tỏ sự thích thú, và gọi đây là ngôi làng cổ tích vì phong cảnh đẹp và những ngôi nhà cổ kính như bước ra từ thế giới ảo.

9-ngoi-lang-2

H5: Du khách khi đến làng tham quan phải gửi xe ở ngoài làng. Họ cũng không được phép nói to tiếng, ồn ào. Mọi người có thể ngồi thuyền, hoặc đi dạo trên những chiếc xe đạp.

9-ngoi-lang-3

H6: Ngôi làng này nằm ở tỉnh Overijssel, được bao quanh bởi 7,5 km kênh rạch. Làng Giethoorn có niên đại từ năm 1230, được mệnh danh là “Venice của Hà Lan”. H7: Ngôi làng cách thủ đô Amsterdam khoảng 150 km, rất thuận tiện cho du khách tới tham quan.

9-ngoi-lang-4

H8: Du khách cho biết, họ chưa từng đến đâu yên tĩnh và yên bình như thế. Âm thanh to nhất mà họ nghe thấy là tiếng vịt kêu. H9: Chính quyền địa phương cũng đã xây thêm 176 cây cầu, nối từ bờ nọ sang bờ kia để mọi người có thể tiện di chuyển. H10: Mặc dù đẹp và yên bình, ngôi làng này chỉ được thế giới biết đến từ năm 1958, khi nhà làm phim nổi tiếng Bert Haanstra làm một vở hài kịch ở đây. (theo Anh Minh)

sg-lan-huong-2Phan Tất Đại chuyển tiếp

NHỮNG NGỌN NÚI HUYỀN THOẠI

CỦA VÕ LÂM TRUNG QUỐC

Bất cứ ai từng say mê các tiểu thuyết kiếm hiệp hay môn phái võ lâm Trung Quốc đều biết đến những cái tên nổi tiếng như núi Nga Mi, Võ Đang, Hoa Sơn, Thiếu Thất…

H1: Núi Nga Mi: Núi Nga Mi còn gọi là “Đại quang Minh sơn”, nằm ở Trung Nam, tỉnh Tứ Xuyên, là một trong Tứ đại Phật giáo danh sơn của Trung Hoa. Đỉnh cao nhất của Nga Mi là Vạn Phật, nằm trên ngọn núi chính Kim Đỉnh với độ cao 3.099 m

9-nui-vo-lam-1H2: Núi Nga Mi gắn liền với những nhân vật như Chu Chỉ Nhược, Diệt Tuyệt sư thái… trong Ỷ thiên Đồ long ký của nhà văn Kim Dung. Theo đó, Nga Mi do Quách Tương sáng lập và là một trong ba môn phái lớn nhất Trung Nguyên, bên cạnh Thiếu Lâm và Võ Đang. H3: Vào mùa đông, nơi này phủ tuyết trắng xóa, nằm giữa biển mây trùng điệp, tạo khung cảnh không khác gì như trong một bộ phim kiếm hiệp.

H4: Núi Võ Đang: Còn được gọi là núi Thái Hòa, Võ Đang là dãy núi nằm ở tỉnh hồ Bắc với độ cao trung bình khoảng 1.000 m so với mực nước biển. Nơi đây được coi là một trong những cái nôi võ thuật của Đạo giáo với Thái Cực quyền và Bát Quái chưởng được phát triển từ thế kỷ 13.

9-nui-vo-lam-2

H5: Trong Ỷ thiên Đồ long ký, Trương Tam Phong đã lập ra môn phái Võ Đang nổi tiếng, và truyền thụ Thái Cực quyền cùng Thái Cực kiếm cho Trương Vô Kỵ trên ngọn núi có phong cảnh nên thơ hữu tình này. H6: Ngày nay, đây là một điểm đến văn hóa hút khách, với 32 đền thờ Đạo giáo có kiến trúc tuyệt đẹp, thường chìm trong sương khói mờ ảo.

H7: Đỉnh Quang Minh: Quang Minh là một trong 3 đỉnh cao nhất của dãy núi Hoàng Sơn, 9-nui-vo-lam-3nằm ở phía nam tỉnh An Huy, miền Đông Trung Quốc. Khung cảnh ở đây hoang sơ, ấn tượng, với vô vàn loài kỳ hoa dị thảo, xen giữa núi đá trùng điệp. H8: Phong cảnh hùng vĩ và địa thế hiểm trở có lẽ là lý do nơi đây được Minh giáo chọn làm đại bản doanh trong tiểu thuyết nổi tiếng Ỷ thiên đồ long ký của Kim Dung. Đây cũng là nơi diễn ra đại hội võ lâm, trong đó Trương Vô Kỵ đã một mình giải cứu Minh giáo.

9-nui-vo-lam-4H9: Núi Thái Thất: Đây là đại bản doanh của phái Tung sơn, nằm ở dãy Tung Sơn, tỉnh Hà Nam. Môn phái này có nhiều cao thủ từ cả hắc giới và bạch giới. Núi Thái Thất có phong cảnh ngoạn mục, hiểm trở.

H10: Núi Thiếu Thất: Cũng thuộc dãy Tung Sơn, ngọn núi này có Thiếu Lâm Tự, bản doanh phái Thiếu Lâm. Môn phái võ thuật do Bồ Đề Đạt Ma sáng tạo ra được coi là một trong những môn phái mạnh nhất võ lâm. H11: Theo một số tài liệu cổ, chùa Thiếu Lâm được xây dựng từ năm 497, trải qua nhiều lần bị phá hủy và được phục dựng. Quần thể tôn giáo này có các chùa tháp với kiến trúc độc đáo, cạnh những đỉnh núi hùng vĩ.

9-nui-vo-lam-5

H12: Núi Hằng Sơn: Hằng Sơn nằm ở tỉnh Sơn Tây, là nơi khai sinh của kiếm phái Hằng Sơn. Môn phái này do Hiểu Phong sư thái sáng lập, đời đời đệ tử đều là nữ giới. Nhắc đến phái Hằng Sơn, người hâm mộ tiểu thuyết kiếm hiệp thường nhớ tới Nghi Lâm, một trong những nhân vật nữ khả ái nhất trong các tác phẩm của Kim Dung. 9-nui-vo-lam-6H13: Hằng Sơn có đỉnh cao nhất là Thiên Phong Lĩnh (2.016 m), phong cảnh vừa hùng vĩ, vừa hiểm trở, với nhiều đền chùa, miếu mạo. Cách nửa núi Hằng Sơn khoảng 3 km có chùa Huyền Không, nổi tiếng với kiến trúc độc đáo, được mô tả là “kỳ, huyền, xảo”.

H14: Núi Hoa Sơn: Đây là đại bản doanh của phái Hoa Sơn, môn phái nổi danh với Hoa Sơn kiếm pháp và Tử hà thần công. Phái Hoa Sơn xuất hiện trong 3 tiểu thuyết của Kim Dung là Tiếu ngạo giang hồ, Bích huyết kiếm và Ỷ thiên Đồ long ký, với những nhân vật nổi tiếng như Lệnh Hồ Xung, Phong Thanh Dương, Nhạc Bất Quần…

9-nui-vo-lam-7

H15: Hoa Sơn nằm ở dãy Tần Lĩnh phía nam tỉnh Thiểm Tây, có phong cảnh tuyệt đẹp, với những vách đá dựng đứng, thung lũng phủ mây nên thơ.H16: Gần đây, Hoa Sơn được nhiều du khách tìm đến để chinh phục tuyến đường leo núi được mệnh danh là nguy hiểm nhất hành tinh. Người leo chỉ có thể bám vào dây xích gắn trên vách đá, 9-nui-vo-lam-8lần bước qua những đoạn chỉ vừa đủ chỗ đặt chân.

H17: Núi Hành Sơn: Núi Hành Sơn nằm ở tỉnh Hồ Nam có 72 đỉnh, với khoảng 200 công trình Đạo giáo và Phật giáo. Trong đó, nổi tiếng nhất là đền Nam Việt với diện tích hơn 100.000 m2.H18: Phái Hành Sơn nổi tiếng với các cao thủ kiếm thuật mê âm nhạc đóng tại thành Hành Dương dưới chân dãy núi Hành Sơn.

Lan Hương chuyển tiếp

logo-van-nghe

9-chim-den-1CON CHIM ĐEN CỦA CHỊ TÔI

Chắc hẳn mọi người đều lấy làm lạ vì cái tựa của bài này. Hình như trong ngôn ngữ bình dân của người Việt, cái tựa này gợi lên một hình ảnh không thanh nhã ? Ấy thế mà nó lại nằm trong một phần của kỳ thi cuối năm thứ 2 chương trình Cử Nhân Việt Ngữ của Phân khoa Đông Phương và Phi Châu Học, Đại Học Luân Đôn (School of Oriental and African Studies, gọi tắt là SOAS – University of London). Nó là phần dịch ngược của sinh viên năm thứ 2 Cử Nhân Việt, khoá thi năm 1988 tại Luân Đôn, từ tiếng Anh sang tiếng Việt, cái tựa đề của truyện ngắn từng làm mủi lòng mấy thế hệ người đọc Việt Nam của nhà văn Duyên Anh : “Con Sáo Của Em Tôi”.

Trường SOAS và các kỳ thi

Như cái tên của nó cho thấy, trường này dành cho các sinh viên muốn theo học và nghiên cứu về ngôn ngữ và văn hoá những nước Đông phương và Phi châu. Văn bằng đầu tiên (First Degree) là Cử Nhân (BA). Trong chương trình giảng dạy có ngành Việt học.

Khoảng gần giữa thập niên 1980, giáo sư Patrick Honey (1) là truởng ngành Việt học, 9-chim-den-2và ông mời tôi dạy cho các sinh viên năm thứ nhất và thứ hai Ban Cử Nhân. Phần vì bận công việc ở ban Việt ngữ BBC, phần vì đã chán cảnh đứng trước bảng đen và phải soạn bài, nên tôi từ chối. Rồi ông mời tôi làm giám khảo (visiting examiner).

Công việc này thì quá dễ, vì thực ra số sinh viên mỗi năm chỉ có chừng mươi người. Tất cả đều là người Anh. Có hai, ba người nước khác, chẳng hạn Đức hay Áo. Tôi cũng chẳng cần tìm hiểu xem thành phần giảng huấn gồm có những ai. Nhưng chắc chắn giáo sư Honey có nhiệm vụ chính.

Tôi không có gì phải phàn nàn vì nhiệm vụ quá giản dị. Cuối mỗi niên học, đến kỳ thi, tôi nhận được một phong bì niêm kín gồm các đề thi đã đánh máy, do thư ký trường đại học đưa tận tay cho tôi ở BBC, chứ không gửi qua bưu điện. Giáo sư Honey muốn tôi đọc lại lần chót và cho biết có đồng ý hay muốn sửa đổi chỗ nào không.

Ngoài ra, tôi cũng cần kiểm soát lại xem thư ký đánh máy có đúng không, vì họ là người Anh trong khi9-chim-den-3 đề thi phần lớn là tiếng Việt. Phần đưa ý kiến sửa đổi đề thi tôi không muốn dính tới, vì mình có dạy đâu mà biết chương trình ra sao. Tất nhiên, tôi không khắt khe khi chấm bài, vì biết rằng các sinh viên là người ngoại quốc học tiếng Việt, vốn là một thứ ngôn ngữ khó học, nhất là phần văn phạm. Còn văn học của nước mình cũng có những chỗ chưa được minh bạch vì mình chưa có một Hàn Lâm Viện để giải quyết những nghi vấn ngôn ngữ và văn học. Giáo sư Honey là người thận trọng nên không có vấn đề gì trong việc sọan đề thi. Sau khi duyệt qua các đề thi, tôi báo cho thư ký đại học tới BBC lấy về.

Thay đổi trưỏng ngành Việt học

Tôi giúp giáo sư Honey trong việc chấm thi ở SOAS được ba năm thì ông về hưu. Người thay thế là Jeremy Davidson (2), một người trẻ mang học vị Tiến sĩ Khảo cổ và Đông phương học. Trái hẳn với Patrick Honey, một người điềm đạm, nhã nhặn, t9-chim-den-4hận trọng, anh chàng tiến sĩ này có vẻ kém khả năng mà lại nhí nhố. Anh ta chưa bao giờ nói với tôi bằng tiếng Việt. Về văn viết thì mỗi khi gửi thư cho tôi, anh chỉ mở đầu được hai chữ “Ông Phúc”, rồi xuống hàng và quay sang tiếng Anh :

Chỉ có cái thiệp Giáng sinh là anh viết được trọn vẹn như thế này : (xem ảnh1&2)

Có lẽ để tỏ ra mình uyên bác tiếng Việt lắm, anh ta dám dịch và đem giảng dạy những bài thơ “mắng nhau” trao đổi giữa hai ông Tôn Thọ Tường và Phan Văn Trị. Chẳng biết anh có nhờ ai giảng cho không mà dám làm việc này. Dĩ nhiên là nhiều chỗ anh hiểu sai ý tác giả. Tiến sĩ Davidson còn tỏ ra “điếc không sợ súng” hơn nữa, khi anh đem thơ của Hồ Xuân Hương ra dạy cho sinh viên ! Có thể nói rằng lắm người Việt còn không hiểu hết ý của thơ Hồ Xuân Hương, huống chi người ngoại quốc, dù người đó là tiến sĩ Davidson. Nữ sĩ họ Hồ vốn nổi tiếng là người khéo dùng chữ một cách lắt léo với phương pháp đảo ngược và lời thanh ý tục. Có lần ông tiến sĩ này đem bài thơ “Bánh trôi” ra dịch và giảng cho sinh viên.

9-chim-den-6-banh-troiThân em thì trắng phận em tròn

Bẩy nổi ba chìm với nước non

Lớn nhỏ mặc dù tay kẻ nặn

Nhưng em vẫn giữ tấm lòng son.

Và ông Davidson đã hiểu câu thứ ba “Lớn nhỏ mặc dù tay kẻ nặn” là “bàn tay nặn em dù lớn hay nhỏ cũng không sao (it doesn’t matter if the hand that makes me big or small). Và với cái đà dịch thơ, văn tiếng Việt sang tiếng Anh như thế, ông Davidson đã trích một đoạn trong truyện ngắn “Con Sáo Của Em Tôi” của Duyên Anh :

Em tôi thích chim. Tôi vụng về, không trèo cao được. Tôi hẹn sẽ bắt tặng em tôi một con sáo khi mùa xuân sang.

Mùa xuân, hoa soan vườn nhà nở nhiều, mầu tím dịu mắt. Mẹ tôi nói hoa soan nở chỉ tổ đuổi muỗi mệt xác… ( 12 dòng tiếp theo)

Rồi ông dịch sang Anh văn:

My sister was very fond of birds, and I was not good at climbing trees. I promised 9-duyen-anhmyself that I would catch a blackbird when Spring came. In Spring, the Japanese lilacs in our garden would be in full blossom with their handsome purplish flowers. My mother said that we would have to work at chasing mosquitoes when the lilacs blossomed (dịch tiếp 12 dòng )

Trong khóa thi tháng 6 năm 1988 của sinh viên năm thứ 2 Ban Cử Nhân, ông bắt sinh viên dịch đọan văn này sang tiếng Việt, coi như một phần nhỏ trong việc dịch thuật.

“Em tôi nhìn những con sáo đen, lông muôn muốt, viền mắt vàng vàng, ra chiều thèm ước.”–  Duyên Anh, Con Sáo của em tôi. Common blackbird (Turdus merula) Eurasian blackbird hay thường gọi là sáo đen hay tên khoa học là (họ) chim hoét. Nguồn: Wikipedia

Con sáo trong truyện của Duyên Anh, người Việt nào khi đọc cũng hiểu là con chim sáo đen, khác với con sáo sậu lông lốm đốm hoa. Sáo đen có bộ lông đen hoàn toàn, mỏ màu vàng. Trong tiếng Anh không có tên cho loại chim này, nên nó được gọi là “black bird” (nguyên văn là chim đen vì bộ lông). Khốn nỗi, trong ngôn ngữ bình dân của người Việt, “con chim” có khi mang một ngụ ý không thanh nhã (ám chỉ bộ phận sinh dục của nam giới). Và “con chim đen” lại càng gợi hình và tăng thêm tính chất thô tục.

Ngoài ra, trong tiếng Anh, từ sister thường được dùng để chỉ người chị hay em gái trong tiếng Việt. Chỉ khi nào muốn nói cho rõ người ta mới thêm older hay younger để phân biệt chị hay em gái. Còn thường thì người Anh hay Mỹ chỉ nói my sister. Cho nên 9-chim-den-5cái tựa “Con Sáo Của Em Tôi “ bị biến hóa một cách khôi hài và gần như mang tính thô tục thành ra “Con Chim Đen Của Chị Tôi” qua cách dịch của sinh viên với vốn Việt văn còn kém. (xem ảnh 3)

Phải chi ông Davidson đừng bắt sinh viên dịch ngược từ tiếng Anh sang tiếng Việt, mà chỉ dịch từ tiếng Việt sang tiếng Anh, thì đã không ra nông nỗi. Cho nên đã có một thí sinh viết một bản “Khiếu nại” kèm theo bài thi, than phiền rằng trong niên học họ không được dạy dịch ngược từ Anh sang Việt mà nay bắt họ thi như vậy, và trong bài phải dịch có một số từ ngữ mới lạ họ chưa được học. Như vậy là bất công.

Khi xem bài làm của các thí sinh, tôi vừa giận vừa buồn cười. Giận vì nghĩ rằng Davidson cẩu thả vô trách nhiệm, và buồn cười vì các sinh viên của SOAS đã biến cái tựa đẹp “Con Sáo Của Em Tôi” thành ra “Con Chim Đen Của Chị Tôi” mang tính chất khôi hài.

Sau khóa thi này tôi bảo Davidson là dạy và thi kiểu này tôi coi như sỉ nhục văn hóa Việt và tôi bỏ không chấm thi cho SOAS nữa. Còn tiến sĩ Davidson thì khoảng hơn nửa năm sau bị tống về nhà đuổi gà cho vợ. (Vĩnh Phúc – theo nguồn: DCVOnline Minh hoạ và phụ chú)

1/. Về giáo sư Patrick James Honey (16 December 1922 – 17 August 2005) – 1949: Tốt nghiệp cổ điển học University College London – 1949-1965: giảng viên tiếng Việt đầu tiên tại SOAS – 1951-1960: nghiên cứu tại Việt Nam, hoàn tất Cử nhân Hán học – 1964: Giáo sư thỉnh giảng sg-kieu-dac-themtại Cornell – 1865-1985: Reader in Vietnamese Studies tại Đại học London – 1982-1985: Trưởng khoa Đông Nam Á và các Quần đảo TBD, ĐH London – 1986: Nghỉ hưu

2/. Về Giáo sư tác giả Jeremy H C S Davidson (hay Davidson, Jeremy Hugh Chauncy Shane‏), BA PhD. Fellow in Vietnamese 1968-71 tại SOAS, có 35 tác phẩm đăng trên 85 tạp chí, 999 bản lưu trữ ở thư viện khắp nơi.

Kiều Văn chuyển tiếp

logo-thu-gian

hng-bui-van-viet-1Du lịch bằng nhìn cảnh toàn thành phố trong vài phút 

Landscape TimeLapse #03 Tokyo Hyperlapse 4K

Hyperlapse Italy!

London | A Timelapse – Hyperlapse Film

Dubai timelapse 2013

SHANGHAI

Milano City Hyperlapse Time Lapse Italia

New York City 8k HDR | 4k HDR

Việt B chuyển tiếp