Bản tin số 088/2613 – Ngày 29/3/17

NHỮNG TRUYỀN THỐNG

ĐANG MAI MỘT Ở CHÂU Á

Nhiếp ảnh gia Oliver Klink đã dành 16 năm khám phá và chụp ảnh các quốc gia châu Á, ghi lại cuộc sống của người dân trước khi thế giới hiện đại xâm lấn.

Nhiếp ảnh gia Oliver Klink đã chu du nhiều quốc gia châu Á như Mông Cổ, Trung Quốc, Bhutan, Myanmar và Ấn Độ trước khi quá trình hiện đại hóa bao trùm.

H1: Nông dân sử dụng các phương pháp truyền thống, như cày bằng trâu thay cho máy móc.

H2: Klink đặt tên cho bức ảnh chụp năm 2014 ở Myanmar này là “Những dải vàng”. Anh cho biết bức ảnh càng có ý nghĩa hơn sau khi trận động đất năm 2016 phá hủy nhiều đền đài cổ ở đây. H3: Hai đứa trẻ tham gia một nghi lễ với mũ lông và trang phục cầu kỳ.

H4: Klink lấy làm tiếc khi không biết hết tiếng địa phương. Anh thường phải tìm một hướng dẫn viên để phiên dịch giúp. Trong ảnh, những người phụ nữ đang lấy nước ở một giếng dạng bậc thang truyền thống ở Ấn Độ. H5: Klink cho biết thách thức lớn nhất là tìm những nơi chưa hiện đại hóa.. H6: Anh cho biết những hình ảnh này khiến người ta dừng lại, chiêm nghiệm về quá khứ và nghĩ tới những gì sẽ đến trong tương lai. H7: Một bức ảnh chụp người phụ nữ với hình xăm thổ dân trên mặt ở Myanmar.

H8: Hai người đàn ông chơi cờ tướng trên phố. H9: Người dân Bhutan xem hai chú dê non đối đầu. H10: Kiến trúc truyền thống (ảnh phải) và một cô gái cầu nguyện trước ngôi đền trên tường gạch (ảnh trái).

H11: Đôi vợ chồng với trang phục chỉnh tề đứng cạnh nhau trên phố, thể hiện tình cảm ấm áp. H12: Bà cụ nhìn ra ngoài nhà. H13: Nhiếp ảnh gia tài năng này luôn tìm kiếm những vùng đất mới. Tháng 1/2017, anh đã ghé thăm quốc gia thứ 100.

H14: Người phụ nữ lớn tuổi tựa vào gậy tre (ảnh trái), trong lúc một người đàn ông cầm chiếc giỏ lớn như đang đi lấy củi (ảnh phải). H15: Một gia đình ngồi cạnh bếp lửa để sưởi ấm, với tảng thịt hun khói và ấm đun nước đang sôi sùng sục. Hình ảnh này trái ngược với bếp kiểu phương Tây.  (Hoàng Linh theo Daily Mall)

Phan Tất Đại chuyển tiếp

10 SỰ THẬT “KHÓ TIN…

NHƯNG CÓ THẬT” Ở TRIỀU TIÊN

Triều Tiên vốn là một đất nước bí ẩn. Có rất nhiều quy định lạ lùng mà bạn chỉ có thể gặp ở đây. Cùng khám phá những sự thật kì lạ về quốc gia này nhé !

1/. Quyền hạn về xe hơi : Ở Triều Tiên, dân thường không được phép sở hữu xe hơi dù có giàu đến đâu đi chăng nữa. Chỉ có quân đội và chính phủ mới có quyền mua xe hơi.

2/. Án tử hình : Đọc Kinh Thánh sẽ phạm tội chết. Còn nữa, xem phim khiêu dâm sẽ bị khép tội và sự trừng phạt chính là cái chết. 3/. Chụp ảnh người nghèo bị cấm ở Triều Tiên : Chính phủ cho rằng việc chụp và in ấn hình ảnh những người nghèo khổ sẽ làm ảnh hưởng đến hình ảnh của quốc gia Triều Tiên.  4/. Kiểu tóc : Ở đây, người dân bắt buộc phải cắt tóc theo những kiểu mà chính phủ đã đưa ra. Hiện tại, có khoảng 28 kiểu tóc đã được cho phép.

5/. Sân vận động lớn nhất thế giới : Sân vận động Rungrado được xây dựng ở Bình Nhưỡng được xem là sân vận động lớn nhất trên thế giới. Lắp đặt 150.000 chỗ ngồi, nhưng sức chứa có thể lên đến 190.000 người.

6/. Mặc đồ jeans ? Không được phép mặc đồ jeans ở Triều Tiên. Những người mặc đồ jeans sẽ bị khép tội. 7/. Thành phố không có dân cư : Kijong-dong là thành phố được xây dựng ở Bắc Triều Tiên để thu hút cư dân Hàn Quốc đến. Tuy nhiên, thực tế đến nay vẫn không có người đến sinh sống ở đây.

8/. NADA : NADA chính là tên gọi của cơ quan hàng không vũ trụ Triều Tiên. 9/. Cần sa : Hợp pháp ở Triều Tiên : Ở Triều Tiên, việc trồng và buôn bán cây cần sa là hoàn toàn hợp pháp. 10/. Di dân đến Hàn Quốc : Trong hơn 6 thập kỉ qua, thống kê cho thấy chỉ có 2 người dân Hàn Quốc di dân đến Bắc Triều Tiên trong khi có đến 23.000 người dân Triều Tiên tìm về Hàn Quốc để sinh sống. (theo ohay)

Lan caysu chuyển tiếp

NGÔI LÀNG CỔ VỚI

NHỮNG BẢN SẮC PHONG

200 NĂM TUỔI

Trải qua bao biến thiên, làng Trung Yên (xã Triệu Độ, Triệu Phong, Quảng Trị) vẫn lưu giữ được 19 bản sắc phong quý có tuổi đời gần 200 năm.

Nằm bên dòng Thạch Hãn hiền hòa, ngôi làng Trung Yên quanh năm trù phú, bình yên. Qua bao biến cố thiên tai và cả chiến tranh ly tán, người dân Trung Yên vẫn giữ được 19 bản sắc phong quý giá, trong đó có bản cổ nhất, ghi lại từ thời thành lập làng, tới 191 tuổi.

Thắp nén nhang dâng lên bàn thờ đình làng, ông Trương Văn Thỉ (77 tuổi, Hội chủ làng) cáo với tổ tiên, xin mở sắc phong cổ. Ông Thỉ giải thích, sắc phong là “báu vật của làng, được thờ phụng rất tôn nghiêm nên muốn làm gì đều phải kinh cáo”.

19 bản sắc phong được cuộn tròn, bên ngoài bọc bao nylon, đựng trong các hộp gỗ để bảo quản. Sắc phong in chữ Hán màu đen trên chất liệu giấy, khổ phổ biến là 120x50cm. Tất cả đều còn rõ nét, có đóng dấu đỏ.

Ông Thỉ nói đây là các văn bản pháp quy của nhà nước phong kiến xưa, cụ thể là triều Nguyễn ban cho làng Trung Yên. Bản sắc phong cổ nhất được ban năm 1826, thời vua Minh Mạng, nói về việc thành lập làng Trung Yên, ghi rõ vị trí, chỉ giới hành chính để người dân sống ổn định, không tranh chấp với làng lân cận.

Những bản còn lại được nhà vua phong cho các thần Thành hoàng làng, những người có công khai khẩn đất hoang, dạy dân lập nghiệp, làm ăn kinh tế. Nội dung sắc phong là nêu rõ công trạng của người được phong, yêu cầu dân làng thờ phụng, biết đến nguồn cội, sống đoàn kết, đùm bọc lẫn nhau. Bản sắc phong gần nhất có tuổi đời đến 100 năm.

Thời chiến tranh, ngôi làng bên sông Thạch Hãn vốn là chiến địa ác liệt, dân làng ly tán nhưng mọi người luôn cắt cử người để trông nom và giữ gìn sắc phong. Vào ngày rằm tháng 6 hàng năm, làng Trung Yên trang trọng tổ chức ngày giỗ chung, báo công các vị khai khẩn, thần Thành hoàng làng.

Dịp này, các sắc phong được mở để con cháu lớp sau chiêm ngưỡng, từ đó mà “biết phấn đấu, chú tâm học hành làm rạng danh tổ tiên”, ông Trương Tùng Lâm, Trưởng thôn Trung Yên bộc bạch. Những con cháu học hành đỗ đạt, có thành tích cũng được khen thưởng vào dịp này.

Nhưng do kiến thức hạn chế nên các bậc bô lão chỉ nắm khái quát nội dung các bản sắc phong, chứ không rõ tường tận chữ nghĩa. Hơn nữa, điều kiện bảo quản thủ công của dân làng khiến một số bản sắc phong có dấu hiệu xuống cấp. Ông Trương Văn Bảo (70 tuổi) bày tỏ mong muốn nhà chức trách có giải pháp giúp dân làng “bảo tồn và dịch nghĩa” để truyền lại cho con cháu.

Phó chủ tịch xã Triệu Độ, ông Hồ Văn Hồng, cho biết làng Trung Yên luôn là đơn vị dẫn đầu trong các mô hình, phong trào, sản sinh nhiều người con ưu tú. “Có được điều này nhờ các bô lão răn dạy con cháu noi gương, sống theo lời dạy được đúc rút từ các sắc phong cổ”, ông Hồng cho hay. (theo Hoàng Táo)

Phan Tất Đại chuyển tiếp

CON BỊ CHÂN VÒNG KIẾNG

CHA MẸ NÊN CHÚ Ý

Đôi khi vì chủ quan, vô tình hoặc do những nguyên nhân không ngờ tới mà khiến chân bé bị vòng kiềng, đi lại rất xấu. Việc chân bé bị vòng kiềng nếu được phát hiện càng sớm, cha mẹ càng dễ điều chỉnh cho con. Có nguyên nhân khiến chân bé bị vòng kiềng mà nhiều khi bản thân cha mẹ cũng không hề ngờ tới.

Tại sao chân con khép lại có hình chữ O – chân vòng kiềng ? Có những nguyên nhân sau đây :

1/- Chịu trọng lực lớn, ví dụ như con đi lại quá nhiều, quá sớm hoặc bé tăng cân quá nhanh sẽ khiến cho sự phát triển xương trở nên bất thường.

2/- Trẻ bị thiếu dinh dưỡng do cha mẹ bổ sung dinh dưỡng cho con không hợp lý. Khi các dưỡng chất cần thiết cho xương phát triển bị thiếu hụt đi sẽ làm xương yếu hơn, khó chống đỡ được cơ thể bé và khiến xương chân con cong lại hình chữ “O”.

3/- Thói quen sinh hoạt hàng ngày không tốt, ví dụ như thích quỳ gối để chơi đồ chơi, nằm sấp quá nhiều,…

4/- Bé bị còi xương hoặc có tác động nào đó từ khi còn nhỏ (như trẻ được sinh ngược chẳng hạn).

Làm thế nào để đề phòng tình trạng này ?

– Hàng ngày, cha mẹ cần chú ý tư thế ngủ và ngồi của con, không khuyến khích con nằm sấp nhiều. Đồng thời tránh việc nắn bóp chân con quá nhiều. Khi con ngủ, cha mẹ nên giúp con lật sang hai bên bởi vì luôn ngủ ở một tư thế cũng không tốt cho con và có khả năng khiến bé bị chân vòng kiềng.

– Không nên cho con tập đi quá sớm, thông thường, trẻ từ 9-10 tháng mới bắt đầu học những bước đi đầu tiên. Việc ép con tập đi sớm sẽ ảnh hưởng tới sự phát triển xương ở con (H1).

– Chọn lựa bỉm, bỉm quần không phù hợp với trẻ cũng dễ gây nên chân vòng kiềng. Nếu bố mẹ chọn kích thước tã bỉm quá lớn, chân trẻ sẽ bị dang rộng ra. Vì thế, nên lựa chọn kích cỡ bỉm thật vừa vặn, không đóng bỉm quá lỏng hay quá chật làm ảnh hưởng tới bước đi của con.

– Trung bình trẻ tè được 3 lần thì cha mẹ nên thay bỉm/ tã cho con.

– Thay đổi bỉm phù hợp với sự phát triển của trẻ, ví dụ khi trẻ nhỏ thì dùng bỉm nhỏ, trẻ lớn dần thì thay cỡ lớn hơn (H2).

– Chú ý bổ sung vitamin D cho trẻ.

Khi trẻ đã bị chân vòng kiềng, cha mẹ cần làm gì đây ?

– Khi phát hiện ra con chân vòng kiềng, cha mẹ đừng sử dụng biện pháp điều chỉnh bằng cách bó chân con lại thật chặt. Khi con mới có manh nha chân vòng kiềng, cha mẹ có thể tự xử lý tại nhà bằng những phương pháp nhẹ nhàng hơn.

– Cho con khom lưng, hai chân mở rộng bằng vai, hai tay đặt lên đầu gối, đầu gối hướng vào trong khoảng 10 giây rồi lại đứng thẳng lên… làm từ 5-10 lần (H3).

– Phương pháp mát xa: dựa theo hướng biến dạng đầu gối của trẻ, hai tay lần lượt nắm lấy đùi và bắp chân, hai ngón tay cái đặt lên phần gối lồi lên, hai tay dùng lực nhẹ, mát xa theo chiều ngược lại của hướng biến dạng và xoa bóp các cơ, bắp gần đó, khiến cho dây chằng và khớp xương lỏng ra (H4).

– Nếu tình trạng chân vòng kiềng của trẻ quá nặng (khoảng cách giữa hai chân khoảng hơn 10 độ), nên đưa trẻ đi khám bác sĩ (H5). (theo Tuyết Trang)

Sang Huỳnh chuyển tiếp

10 PHÁT MINH Y HỌC

QUAN TRỌNG NHẤT NĂM 2016

Trong năm qua, y học đã có những bước phát triển gì mới? Dưới đây là 10 phát minh quan trọng nhất trong cuộc chiến chống lại bệnh tật.

1/. Ra đời vắc xin đầu tiên cho chứng sốt xuất huyết : Sốt xuất huyết – một loại virus được lây truyền phổ biến nhất nhờ muỗi Aedes aegypti – lây nhiễm cho khoảng 400 triệu người mỗi năm. Biểu hiện : Sốt cao, đau đầu kinh khủng, nôn mửa, thậm chí tử vong. Khoảng 40% dân số thế giới đứng trước nguy cơ mắc chứng bệnh này, và khi khí hậu toàn cầu trở nên ấm hơn cùng các hoạt động du lịch gia tăng, nguy cơ này thậm chí còn lớn hơn nữa.

Năm nay, Tổ chức Y Tế Thế Giới giới thiệu loại vắc xin đầu tiên phòng chống sốt xuất huyết, và công tác tiêm chủng đã bước đầu được thực hiện ở những khu vực ấm áp như Brazil và Philippines. Có bốn loại virus gây sốt xuất huyết, nên các nhà nghiên cứu đã phải cần đến 20 năm để phát triển một loại vắc xin chống lại cả bốn loại này. Tiềm năng là rất lớn. Nếu 20% dân số thế giới được tiêm chủng, số ca mắc sốt xuất huyết có thể giảm một nửa chỉ trong vòng 5 năm. Kiểm soát tốt sốt xuất huyết sẽ giúp giảm thiểu 9 tỷ USD chi phí y tế mỗi năm cho nền kinh tế toàn cầu.

2/. Cấy mô dưới da hỗ trợ cai nghiện ma túy : Trong quá trình điều trị cai nghiện ma túy, thiếu mất một hoặc hai liều thuốc cắt cơn có thể khiến triệu chứng vã thuốc tái phát. Để giải quyết vấn đề này, hãng dược phẩm Braeburn Pharmaceuticals đã phát minh ra loại mô Probuphine  kích thước ngang que diêm, dùng cấy bên dưới da.

Loại mô này sẽ liên tục giải phóng hoạt chất buprenorphine, với lượng nhỏ, đều đặn giúp kháng lại triệu chứng vã thuốc. Phát minh y học này hiện đã được Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt cho bệnh nhân đang trong quá trình hồi phục tích cực khỏi trạng thái nghiện thuốc.

3/. Thuốc chống ung thư từ virus : Từ lâu các nhà khoa học đã biết rằng virus có thể kích hoạt hệ miễn dịch kháng lại ung thư, nhưng chưa thể điều chỉnh virus để không ảnh hưởng đến sức đề kháng của cơ thể. Cuối năm 2015, IMLYGIC đã trở thành loại thuốc virus kích hoạt hệ miễn dịch diệt ung thư đầu tiên được FDA phê duyệt.

Được dùng để điều trị u hắc tố, biến thể virus herpes sẽ được tiêm vào khối u; tại đây nó sẽ kích hoạt phản ứng miễn dịch đối với khối u ung thư.

4/. Stent tự tiêu : Stent kim loại là ống nhỏ dùng để thông tắc động mạch, một công cụ quan trọng trong phẫu thuật tim. Nhưng do miếng kim loại này lưu ở đó lâu dài, nên mảng bám có thể tích tụ xung quanh. Chính vì vấn đề này, hãng Abbott đã nghiên cứu phát triển một loại stent tự tiêu sinh học có khả năng tự phân hủy sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Được làm từ polylactide, một loại polymer dễ phân hủy sinh học có trong thành phần chỉ tự tiêu, phát minh y học này có chất lượng tương đương stent kim loại trong thử nghiệm lâm sàng.

5/. Nhiệt kế hồng ngoại “2 giây biết kết quả” : Nhiệt kế cặp nách thủy ngân (hay điện tử) thông thường cần đợi 3 phút trước khi biết kết quả, nhưng với chiếc nhiệt kế Themo hồng ngoại của hãng Withings này, thời gian chờ đợi chỉ là 2 giây. Mười sáu cảm ứng hồng ngoại ghi nhận số đo hơn 4.000 lần từ động mạch vùng trán mà hoàn toàn không cần chạm vào da. Giá thị trường: 100 USD.

6/. Robot phẫu thuật khéo léo : Robot phẫu thuật STAR có thể khâu ráp một trong những khu vực khó thao tác nhất trên cơ thể người: phần ruột. Hệ thống cảm ứng trong robot phẫu thuật STAR sẽ cảm nhận và phản ứng với các tác động lực kéo và sự thay đổi áp suất cực nhỏ, từ đó nâng cao độ chính xác của robot. Khi khâu ráp ruột lợn, vốn có độ đàn hồi tương đương, robot STAR có thể khâu cách đều hơn so với bác sĩ, thậm chí so với cánh tay robot hỗ trợ phẫu thuật.

7/. ‘Làn da thứ hai’ loại bỏ tức thì các dấu hiệu lão hóa : Các nhà khoa học tại MIT (Mỹ) đã phát triển được một “làn da thứ hai” khiến bạn trông trẻ trung hơn. Khi đắp lên da, chất liệu này sẽ “mô phỏng đặc tính cơ học và đàn hồi của một làn da trẻ trung, khỏe mạnh”. XPL có một độ đàn hồi đáng kinh ngạc – nó có thể trở lại trạng thái ban đầu sau khi được kéo giãn 250%, trong khi làn da bình thường chỉ có thể kéo giãn được 180%.

8/. Thiết bị kiểm tra đường huyết không cần lấy máu : Những người mắc tiểu đường được chỉ định tiêm insulin (tiểu đường nặng) thường sẽ phải lấy máu đầu ngón tay cả chục lần mỗi ngày để kiểm tra lượng đường trong máu (đường huyết – glucose). Thiết bị FreeStyle Libre của hãng Abbott có thể loại bỏ công đoạn lấy máu đau đớn này. Một cảm ứng nhỏ, tròn trên cánh tay trên chứa một sợi nhỏ mà, khi được cấy ngay bên dưới da, sẽ liên tục giám sát lượng đường huyết. Các bệnh nhân sử dụng một máy quét nhỏ để kiểm tra chỉ số đường huyết của họ. Đối với những người sử dụng phát minh y học mới này, trạng thái đường huyết thấp xảy ra ít hơn 38%.

Có hai phiên bản của thiết bị FreeStyle Libre. Một phiên bản chuyên gia, FreeStyle Libre Pro, sử dụng dưới sự giám sát của bác sĩ, đã được FDA chứng nhận vào tháng 9 vừa qua. Một phiên bản người tiêu dùng, FreeStyle Libre hiện đang được FDA giám định.

9/. Phương pháp xét nghiệm virus Zika chi phí thấp, lấy kết quả nhanh của MIT : Mối đe dọa lớn nhất của virus Zika là nguy cơ gây dị tật đầu nhỏ ở trẻ, tuy nhiên các bà mẹ tương lai có thể không biết họ bị lây nhiễm. Phương pháp xét nghiệm virus zika thông thường tại phòng thí nghiệm cho ra kết quả sau nhiều ngày, đồng thời đòi hỏi nhiều trang thiết bị không có sẵn ở vùng nông thôn. Các nhà nghiên cứu tại MIT đã phát minh ra một phương pháp xét nghiệm bằng giấy cho ra kết quả trong vòng 3 tiếng đồng hồ. Khi tiếp xúc với mẫu máu chứa virus Zika, các chấm vàng trên giấy sẽ chuyển tím. Các nhà nghiên cứu cho rằng phương pháp tương tự có thể giúp chẩn đoán nhanh các loại bệnh khác, như sốt rét.

10/. Liều thuốc tê nha khoa “không tiêm, qua đường mũi” : Tiêm thuốc tê thường là công đoạn đau đớn nhất của việc trám (hàn) răng. Đứng trước vấn đề này, hãng St. Renatus đã cho ra đời Kovanaze, một loại thuốc gây tê qua đường mũi. Hai lần xịt vào lỗ mũi phía bên răng cần thao tác sẽ giúp xóa đi cơn đau khi trám răng. (theo Việt Anh)

Yên Huỳnh chuyển tiếp

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: