CÂU CHUYỆN THẦY LANG (9)

NURSING HOME Ở MỸ

– Bác sĩ Trần Công Bảo

Cổ nhân có câu: “sinh, lão, bệnh, tử”. Bốn giai đoạn này không ai có thể tránh khỏi. Chuẩn bị ứng phó với bệnh tật và tuổi già của mình và của thân nhân mình là điều ai cũng có dịp nghĩ tới, kể cả chính kẻ viết bài này là tôi cũng đang sắp sửa bước vào tuổi “thất thập cổ lai hi”.

Anh bạn thân của tôi, Bs. TNT từ lâu có đề nghị tôi viết một bài về “Viện Dưỡng Lão” (VDL) để giúp bà con mình có thêm một chút khái niệm về VDL vì anh biết trong suốt 27 năm qua tôi đã liên tục săn sóc cho các cụ già tại các viện dưỡng lão, và cũng đã là “Giám Đốc Y Tế”  (Medical Director) của nhiều VDL trong vùng. Nay tôi muốn chia sẻ cùng qúy bạn một số kinh nghiệm và hiểu biết về VDL.

Trong Việt ngữ chúng ta thường dùng từ Viện Dưỡng Lão, nhưng trong Anh ngữ thì có nhiều từ khác nhau như Nursing home, Convalescent home, Rehabilitation and Nursing center, Skilled nursing facility (SNF), Rest home… Nói chung, VDL là một nơi cho những người bị yếu kém về thể xác không thể tự săn sóc cho mình được trong cuộc sống hàng ngày.

Thí dụ như không thể nấu nướng, giặt giũ, đi chợ… nặng hơn nữa như không đủ sức để làm những việc tối cần thiết cho cuộc sống như ăn uống, đi tiêu, đi tiểu… hoặc cần phải có thuốc men đúng lúc mà không thể tự làm được.

Khi nói tới VDL người ta thường chỉ nghĩ tới những người già mà thôi. Thật ra có nhiều người “trẻ” nhưng vì tật bệnh không thể tự lo cho mình được cần phải có sự giúp đỡ của SNF (skilled nursing facility). Vậy thế nào là VDL ? VDL là nơi cung cấp những dịch vụ cần thiết cho cuộc sống hàng ngày cho những người không đủ khả năng lo cho chính mình. Tùy theo mức độ trầm trọng của bệnh tật mà có những VDL khác nhau:

1/- Skilled Nursing Facility (SKF) là nơi cung cấp những dịch vụ cho những người bị khuyết tật nặng như tai biến mạch máu não gây nên bán thân bất toại, hôn mê lâu dài, hoàn toàn không còn khả năng ngay cả trong việc ăn, nuốt, tiêu, tiểu… Thường thường tại SNF có hai phần: phục hồi (rehabilitation) và săn sóc sức khỏe (nursing care). Có những người sau khi được giải phẫu thay xương khớp háng (hip replacement), thay đầu gối (knee replacement), hay mổ tim (bypass, thay valve tim) … cần thời gian tập dượt để phục hồi (rehabilitation). Sau đó họ có thể về nhà sinh hoạt bình thường cùng gia đình.

2/- Intermediate care facility (ICF) : cung cấp dịch vụ cho những người bệnh như tật nguyền, già cả nhưng không cần săn sóc cao cấp (intensive care). Thường thường những người này không có thân nhân để lo cho mình nên phải vào đây ở cho đến ngày cuối cùng (custody care).

3/- Assisted living facility (ALF) : Thường thường những người vào ALF vẫn còn khả năng tự lo những nhu cầu căn bản như tắm rửa, thay quần áo, đi tiêu, đi tiểu một mình được. Họ chỉ cần giúp đỡ trong việc bếp núc, theo dõi thuốc men và chuyên chở đi thăm bác sĩ, nhà thờ, chùa chiền hay mua sắm lặt vặt. Họ vẫn còn phần nào “độc lập”.

4/- VDL cho những người quá lú lẫn(Alzheimer facility) : có những bệnh nhân bị lú lẫn nặng, đến nỗi không nhận ra người thân như vợ, chồng, con cháu nữa. Không biết tự đi vào buồng tắm, phòng vệ sinh để làm những công việc tối thiểu. Họ không biết họ ở đâu, dễ đi lang thang và lạc đường.  Nếu ở nhà thì phải có người lo cho 24/24.

Những VDL dành riêng cho những bệnh nhân này, thường là “locked facilty”, cửa ra vào được khóa lại để bệnh nhân không thể đi lạc ra ngoài. Cách đây khá lâu đã có trường hợp một bệnh nhân đi ra khỏi viện, lạc đường, bị xe lửa cán chết!  Từ đó có locked facilty. Đôi khi cũng có những bệnh nhân được gắn alarm vào cổ chân. Nếu bệnh nhân đi qua cửa thì alarm sẽ báo động và nhân viên sẽ kịp thời mang về lại.

NHỮNG DỊCH VỤ ĐƯỢC CUNG CẤP TẠI VDL

Điều này tùy theo từng viện. Tuy nhiên những dịch vụ sau đây là cần thiết:

1/- Phòng ngủ. – 2/- Ăn uống – 3/- Theo dõi thuốc men – 4/- Những điều tối thiểu hàng ngày như tắm rửa, thay quần áo, vệ sinh cá nhân… – 5/-24/24 lo cho những trường hợp bệnh khẩn cấp.

6/- Sinh hoạt hàng ngày như giải trí, tôn giáo… – 7/- Vật lý trị liệu. Dịch vụ này rất quan trọng để giúp người bệnh có thể phục hồi càng nhiều càng tốt. Trong vật lý trị liệu có nhiều dịch vụ khác nhau :

a/- Tập dượt (physical therapy): như tập đi, tập lên xuống cầu thang, tập tự vào giường ngủ hay ra khỏi giường một cách an toàn, không vấp ngã…

b/- Speech therapy: tập nói, tập nuốt khi ăn uống… Có những bệnh nhân bị stroke, không thể nói hay ăn được, cần được tập để phục hồi chức năng này.

c/- Occupational therapy: Tập mang giầy, bí tất (vớ)… Tập sử dụng bếp gaz, bếp điện cho an toàn để tránh bị tai nạn.

AI TRẢ TIỀN CHO VDL ? 

Có nhiều nguồn tài trợ khác nhau:

1/- Medicare – 2/- Medicaid (ở California là Medi-Cal). – 3/- Bảo hiểm tư, có nhiều người mua sẵn bảo hiểm cho VDL. – 4/- Tiền để dành của người bệnh (personal funds).

MEDICARE là do qũy liên bang, chỉ trả tối đa 100 ngày cho những bệnh nhân cần tập dượt để phục hồi chức năng tại một Skilled Nursing Facility (SNF). Thường những bệnh nhân bị stroke, gãy xương… cần dịch vụ này. Medicare KHÔNG TRẢ cho custody care.

MEDICAID là do qũy liên bang và tiểu bang. Qũy này trả nhiều hay ít là tùy từng tiểu bang. Medicaid trả cho dịch vụ y tế và custody care.

BẢO HIỂM TƯ thì tuy theo từng trường hợp sẽ có những quyền lợi khác nhau, nhưng thường rất hạn chế.

Hiện nay người ta ước lượng trên nước Mỹ có khoảng 1.4 triệu người sống trong 15,800 VDL. Các VDL này đặt dưới sự kiểm soát của bộ y tế, đặc biệt là do Center for Medicare & Medicaid Services (CMS) giám sát.  Hàng năm các VDL đều phải trải qua một cuộc kiểm tra rất gắt gao (survey) của CMS. VDL nào không đúng tiêu chuẩn thì có thể bị đóng cửa !

Mục đích kiểm tra của CMS là để bảo đảm cho các bệnh nhân tại VDL được săn sóc an toàn, đầy đủ với chất lượng cao. Đồng thời tránh những trường hợp bị bỏ bê (negligence) hay bạo hành (abuse) về thể xác lẫn tinh thần. Tại mỗi VDL đều có lưu trữ hồ sơ kiểm tra cho công chúng xem. Bất cứ ai cũng có thể xem kết quả của các cuộc kiểm tra này. Tất cả các VDL đều phải có các biện pháp để bảo đảm sự săn sóc cho bệnh nhân theo đúng tiêu chuẩn. Nếu không sẽ bị phạt tiền, và có những trường hợp bị đóng cửa.

Trên đây tôi đã trình bày sơ qua về những điểm chính của VDL. Tuy nhiên, như quý bạn đã từng nghe và biết, có nhiều khác biệt giữa những VDL. Theo tôi nhận xét thì quan niệm chung của mọi người là “không muốn vào VDL”. Chúng ta từng nghe những chuyện không tốt thì nhiều, mà những chuyện tốt thì ít. “Tiếng lành đồn gần, tiếng dữ đồn xa”, là câu ngạn ngữ người mình vẫn nói từ xa xưa đến nay. Tôi đã đọc không biết bao nhiêu là bài viết về việc con cái “bất hiếu”, bỏ bố mẹ, ông bà vào VDL rồi không đoái hoài tới.

Tôi cũng thấy nhiều trường hợp các cụ vào VDL một thời gian rồi không muốn về nhà với con cháu nữa ! Trên đời này không có gì là tuyệt đối cả, trong cái hay có cái dở, và trong cái dở lại có thể tìm ra cái hay. Vậy chúng ta rút tỉa được kinh nghiệm gì trong vấn đề này ?  Tôi chỉ xin nêu lên những nhận xét chủ quan của riêng tôi mà thôi. Có thể quý vị không đồng ý hết, nhưng nếu rút tỉa được ít nhiều ý kiến xây dựng thì “cũng tốt thôi”.

NHỮNG “BỆNH” CÓ THỂ DO VDL GÂY RA

1/– Lo lắng (anxiety) : Trong tháng 9/2011 những nhà nghiên cứu hỏi ý kiến của 378 bệnh nhân trên 60 tuổi nằm VDL tại thành phố Rochester, New York. Kết qủa là có trên 27.3% trả lời là họ bị bệnh lo lắng, từ vừa đến nặng. Nếu không được chữa trị sẽ đưa đến bệnh trầm cảm (depression). Nên nhớ là 378 bệnh nhân này là người Mỹ chính cống, sinh ra và lớn lên tại Mỹ.

Chúng ta hãy tưởng tượng người Việt mình không biết rành tiếng Anh, không am tường phong tục, tập quán thì sự khó khăn sẽ nhiều như thế nào ! Còn một vấn đề nữa là thức ăn, chúng ta quen“nước mắm, thịt kho”…, làm sao mà có thể nuốt hamburger, sandwich… ngày này qua ngày khác ! Các vấn đề này càng làm bệnh lo lắng, trầm cảm nặng thêm !

2/- Phản ứng của thuốc (adverse drug reactions) : Trong tháng 1/2012 ngưòi ta theo dõi các bệnh nhân tại VDL, kết qủa là ít nhất 40% các bệnh nhân dùng trên 9 loại thuốc khác nhau. Uống càng nhiều thuốc thì phản ứng càng nhiều. Có ba loại phản ứng khác nhau:

a/- Phản ứng phụ (side effects) thí dụ như uống aspirin làm bao tử khó chịu, thuốc cao máu làm táo bón… Loại này thường xảy ra, không cần phải ngưng thuốc.

b/- Drug interference (tạm dịch là thuốc đối tác với nhau) : có nhiều loại thuốc uống chung với nhau sẽ làm tăng hoặc giảm sức tác dụng. Thí dụ thuốc loãng máu coumadin mà uống chung với thuốc tim như amiodarone sẽ làm dễ chảy máu. Có những thức ăn hay nước uống dùng chung với thuốc cũng ảnh hưởng đến thuốc. Thí dụ uống nước bưởi hay nho với một vài loại thuốc cũng sẽ tăng sức tác dụng của thuốc, dễ gây ngộ độc.

c/- Dị ứng với thuốc (allergic reaction) : Loại này nguy hiểm hơn, thường làm da nổi mề đay, đỏ, ngứa. Nếu nặng thì có thể chết được như phản ứng với penicillin chẳng hạn. Nếu bị dị ứng thì phải ngưng thuốc ngay.

3/- Ngã té (fall) : Người già rất dễ bị té ngã gây nên nhiều biến chứng quan trọng như chảy máu trong đầu (intracranial bleeding), gãy xương (như gãy cổ xương đùi, tay…). Khi già quá hoặc có những bệnh ảnh hưởng đến sự di chuyển, không còn đi lại vững vàng, nhanh nhẹn như lúc trẻ nên dễ vấp, té ngã.

4/- Da bị lở loét (decubitus ulcers) : Những người bị liệt giường, không đủ sức để tự mình xoay trở trên giường, rất dễ bị lở loét da gây nên nhiều biến chứng tai hại.

5/- Nhiễm trùng(infection) : như sưng phổi, nhiễm trùng đường tiểu…nhất là những người cần phải dùng máy móc như máy thở (respirator),ống thông tiểu (Folley catheter)…

6/- Thiếu dinh dưỡng, thiếu nước (malnutrition, dehydration) : Ở các cụ già thì trung tâm khát(thirst center) trong não không còn nhạy cảm nữa, nên nhiều khi cơ thể cần nước mà không thấy khát không uống nên bị thiếu nước. Cái cảm giác “ngon miệng” (appetite) cũng giảm đi nên không muốn ăn nhiều gây nên tình trạng thiếu dinh dưỡng.

VẬY CÓ NÊN VÀO VDL KHÔNG ? 

Việc này thì tùy trường hợp. Theo tôi:

1/- Nếu còn có thể ở nhà được mà vẫn an toàn thì ở nhà tốt hơn.Nếu tài chánh cho phép, thì dù mình không đủ khả năng lo cho mình, mình vẫn có thể mướn người “bán thời gian” (part time)đến lo cho mình vài giờ mỗi ngày, giúp ăn uống, tắm rửa, dọn dẹp trong nhà, thuốc men, chở đi bác sĩ…

2/- Nếu không thể ở nhà được, mà tài chánh cho phép thì có thể ở những assisted living facilities. Ở đây thường họ chỉ nhận tiền(personal funds) chứ không nhận medicare & medicaid. Tại đây thì sự săn sóc sẽ tốt hơn.

3/- Group homes (nhà tư) : Có những người nhận săn sóc cho chừng 4-6 người mỗi nhà. Họ cũng lo việc ăn uống, chỗ ở, thuốc men, chở đi bác sĩ…Thường thì rẻ hơn tùy từng group.

4/- Nếu “chẳng đặng đừng” phải vào VDL thì phải làm sao để có được sự săn sóc “tốt nhất” ?

a/- Làm sao để lựa chọn VDL : –  Vào internet để xem ranking của VDL(tương tự như các tiệm ăn có xếp loại A, B, C…)

–  Mỗi VDL đều phải có cuốn sổ phúc trình về các cuộc kiểm tra (survey) do bộ y tế làm hàng năm. Trong đó bộ y tế sẽ nêu lên những khuyết điểm mà họ đã tìm thấy. Cuốn sổ này được để ở khu công cộng (public area)trong khuôn viên của VDL. Hỏi receptionist thì họ sẽ chỉ cho.

–  Hỏi ý kiến thân nhân những người có thân nhân đang nằm tại đó.

–  Quan sát bên trong và ngoài của VDL: xem có sạch sẽ, không mùi hôi, nước tiểu. Theo dõi cách đối xử, săn sóc của nhân viên với bệnh nhân.

–  Nếu có thể thì tìm một VDL có nhiều người Việt đang ở để có nhân viên nói tiếng Việt, có thức ăn Việt, có chương trình giải trí theo kiểu Việt.

b/- Nếu đã quyết định chọn VDL cho người thân rồi thì phải làm gì sau đó ? – Chuẩn bị tư tưởng không những cho bệnh nhân mà còn cho cả chính mình và mọi người trong gia đình để có được sự chấp nhận(acceptance) càng nhiều càng tốt.

–  Thăm viếng thường xuyên: Nếu nhà đông con cháu thì không nên đến thật đông một lần rồi sau đó nhiều ngày không có ai đến. Nếu được, nhất là trong vài tháng đầu, luân phiên nhau tới, mỗi ngày một lần một vài người. Làm lịch trình ai đi thăm ngày nào, giờ nào…

– Nên làm một cuốn sổ “thông tin” (communication book)để cạnh giường. Trong cuốn sổ này mỗi khi ai đến thăm thì viết ngày giờ, tên người đến thăm, và nhận xét xem bệnh nhân có vấn đề gì cần lưu ý, giải quyết. Nếu không có vấn đề gì thì cũng nên viết vào là không có hoặc cho nhận xét về vui, buồn, than thở của bệnh nhân…

– Cuối tuần hay ngày lễ: nên có người vào hoặc mang bệnh nhân về nhà nửa buổi để được sống với không khí gia đình dù ngắn ngủi, hay đưa ra khỏi VDL để làm đầu, tóc hoặc tới tiệm ăn cho khuây khỏa…

– Nên sắp xếp để bệnh nhân có sách báo, băng nhạc bằng tiếng Việt cho bệnh nhân giải trí.

–  Cho dù có những bệnh nhân bị hôn mê bất tỉnh lâu dài, nhưng khi đến thăm hãy cứ thì thầm bên tai họ những lời yêu thương, những kỷ niệm cũ. Nắm tay, xoa dầu để tỏ tình thương yêu. Tuy họ không có thể cảm thấy được 100% nhưng chắc chắn họ vẫn còn một chút nhận thức, làm họ hạnh phúc hơn, mặc dù mình không nhận thấy. Để bên đầu giường những băng nhạc, câu kinh mà khi còn khỏe họ đã thích nghe.

– Một điều chót mà theo kinh nghiệm của tôi, rất có hiệu qủa: đối xử tốt nhưng nghiêm túc với nhân viên của VDL:

Đối xử tốt: lịch sự, nhẹ nhàng, không thiếu những lời cám ơn cho những nhân viên phục vụ tốt. Thỉnh thoảng mua một vài món quà nhỏ cho họ(tôi xin nhấn mạnh “nhỏ thôi”– đừng nên coi đây là hối lộ) như đồ ăn, thức uống … để bày tỏ lòng biết ơn của mình. Mình tốt với họ thì họ sẽ quan tâm đến mình nhiều hơn. Người mình vẫn nói : “Có qua có lại mới toại lòng nhau”).

Tuy nhiên đối xử tốt không có nghĩa là mình chấp nhận những sai trái của họ. Thí dụ mình đã báo cáo những thay đổi về sức khỏe của bệnh nhân cho họ mà không ai quan tâm giải quyết thì mình phải lịch sự nêu ra liền. Nếu cần thì gặp ngay những người có trách nhiệm như charge nurse, nursing director và ngay cả giám đốc của VDL để được giải quyết. Nên nhớ là phải lịch sự, nhã nhặn nhưng cương quyết thì họ sẽ nể phục mình. Tôi đã thấy nhiều trường hợp đạt yêu cầu một cách rất khả quan.

Trên đây là những kinh nghiệm của tôi xin chia sẻ với quý bạn. Dĩ nhiên là không hoàn toàn đầy đủ tất cả những gì quý bạn mong muốn, nhưng hy vọng cũng đáp ứng được phần nào những ưu tư, lo lắng cho người thân của quý bạn. (theo Bác sĩ Trần Công Bảo)

Yên Huỳnh chuyển tiếp

ẤN HUYỆT ĐẠI LĂNG

CÓ THỂ TRỊ DỨT HÔI MIỆNG

Hôi miệng là nguyên nhân khiến nhiều người thiếu tự tin trong giao tiếp. Chiêu ấn huyệt dưới đây sẽ giúp bạn một cách đắc lực. Theo ước tính của Hội Răng Hàm Mặt Việt Nam hiện có khoảng gần một nửa dân số cả nước mắc chứng hôi miệng, tương đương với khoảng 40,5 triệu người.

Chứng hôi miệng xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể là do các bệnh lý về răng miệng như sâu răng, viêm hoặc nhiễm trùng nướu răng, viêm nhiễm đường hô hấp, viêm lưỡi hoặc đường tiêu hóa… Bên cạnh đó, hút thuốc lá, tiêu thụ thức ăn nhiều đạm, chất béo, thức ăn gây mùi như hành, tỏi và vệ sinh răng miệng kém khiến thức ăn sót lại trong miệng và giữa các kẽ răng gây ra bựa vôi bám vào chân răng, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi, phát triển.

Bạn có thể đã sử dụng rất nhiều biện pháp khử mùi, vệ sinh răng miệng. Nếu vẫn chưa khỏi triệt để thì xin mách bạn mẹo nhỏ sau đây :

Hôi miệng khiến người ta thấy thật phiền toái và mất tự khi cần giao tiếp với người khác. Đông y cho rằng, hôi miệng nguyên nhân từ hỏa khí tâm tỳ thái quá, là “vị hỏa vượng, tràng vị nhiệt” (dạ dày quá nóng, ruột nóng). Trong Đông y, nhiều vấn đề có thể được xử lý thông qua xoa bóp bấm huyệt. Phát hiện khi bản thân bị hôi miệng, xoa bóp huyệt Đại Lăng, có thể đạt được thanh nhiệt tả hỏa, tiêu trừ chứng hôi miệng.

Huyệt Đại Lăng, từ thời xưa đã biết đến là huyệt đặc hiệu cho trị liệu chứng hôi miệng. Theo sách cổ “Thắng ngọc ca” ghi lại : tâm nóng nhiệt miệng thối đại lăng khu”. Đông y cho rằng, hơi thở hôi xuất phát từ trái tim có hỏa khí quá mạnh, kinh tâm bào tích nhiệt lâu ngày, tổn thương huyết lạc; hoặc do tỳ hư ẩm ướt sinh hơi thối bốc lên, khử mùi ở lưỡi, trong cổ họng gây ra bằng cách nhấn huyệt Đại Lăng ở cổ tay, sẽ “tả hỏa khứ thấp” tốt nhất.

Kinh tâm bào đi qua huyệt Đại Lăng, vì màng ngoài tim (tâm bào) thuộc hành hỏa, Đại Lăng thuộc thổ, yếu tố “Thổ khắc chế thủy”. Theo nguyên lý Đông y “hư bổ mẫu và thực tả tử” (hư chứng thì bổ hành mẹ, thực chứng kìm chế hành con), vì vậy huyệt Đại Lăng có thể thanh tâm tả hỏa, bình hòa nhiệt khí của tỳ vị mà điều trị chứng hôi miệng do hỏa khí tâm tỳ quá mức.

Phương pháp tìm huyệt : Huyệt ở vị trí nhô cao (đại) ở cổ tay, có hình dáng giống gò mả (lăng), vì vậy gọi là Đại Lăng.

Ở ngay trên lằn nếp cổ tay, khe giữa gân cơ gan tay lớn và bé, hoặc gấp các ngón tay vào lòng bàn tay, đầu ngón tay giữa chạm vào lằn chỉ (văn) tay ở đâu, đó là huyệt.

Mát xa huyệt Đại Lăng : Đầu tiên, dùng đầu ngón cái tay phải ấn lên huyệt Đại Lăng, dùng sức thẳng đứng nhấn xuống, đồng thời day nhẹ tại điểm đó, và sau đó vừa ấn vừa hoạt động cổ tay cùng các ngón tay trái, cho phép đáp ứng đầy đủ kích thích đến các mô cơ sâu, sản sinh các loại cảm giác đau, tê, sưng, đau nhức, nhiệt chạy thoát ra.

Tiếp tục 20~30 giây sau, dần dần giảm lực ấn, và sau đó xoa nhẹ nhàng tại chỗ 3-5 phút. Đầu tiên ấn ở tay bên trái sau đến bên phải, rồi tiếp tục luân phiên, 1-2 lần một ngày. Mát xa huyệt Đại Lăng còn có thể giảm bớt đau nhức gót chân.

Tuy là do tâm tỳ hỏa vượng có thể qua xoa bóp huyệt Đại Lăng mà cải thiện chứng hôi miệng, nhưng cũng cần chú ý đến sinh hoạt hàng ngày, giảm ít các loại tỏi, hành tây, rượu và các loại thực phẩm khác dễ kích thích mùi vị. Ăn nhiều rau, trái cây, uống nước và thực phẩm nhiều chất xơ để ngăn chặn táo bón cũng là phương pháp để cải thiện tình trạng hơi thở có mùi.

Ngoài ra, hơi thở hôi đôi khi có thể gây ra bởi một số bệnh lý, chẳng hạn như hơi thở hôi mang hương vị của quả táo thối hoặc có mùi tỏi, là dấu hiệu của bệnh tiểu đường axit ketones (DKA); hơi thở có mùi nước tiểu, chức năng thận có thể có vấn đề; bệnh nhân bị bệnh liên quan đến gan hơi thở bình thường là có mùi hôi thối.

Do đó, khi có hơi thở bất thường, tốt nhất bạn nên đến bệnh viện để xác định nguyên nhân.

Mỹ Nhàn chuyển tiếp

Bản tin số 216/2741 – Ngày 4/8/17

10 LOÀI CÁ NHIỆT ĐỚI

CÓ GIÁ CAO NGẤT TRỜI

Nếu ai đã vô tình bắt được một trong những con cá dưới đây thì người đó đang ôm trong tay cả một gia tài đấy.

Cách đây vài ngày, trên mạng xôn xao việc một thanh niên ở Nghệ An bắt được một con cá nghi là cá sủ vàng quý hiếm, nhưng có người trả nửa tỷ đồng không bán. Thế nhưng, đó vẫn chưa phải là mức giá cao nhất cho một con cá nếu bạn đã từng biết qua 10 loài cá đắt đỏ dưới đây :

1/. Cá mú Candy Basslet – 1.000 đô (22,8 triệu đồng): Đây là một trong những loài cá nhỏ bé nhưng sặc sỡ nhất đại dương, sinh sống chủ yếu trong các dải san hô của vùng biển Caribbea và rất khó tìm được chúng trong tự nhiên.

2/. Cá thiên thần Clarion – 2.500 đô (57 triệu đồng): Loài cá này có màu sắc rực rỡ với những sọc màu xanh dương tuyệt đẹp, sinh sống ở vùng biển Thái Bình Dương. Tên của chúng được đặt theo tên một trong những hòn đảo đẹp nhất ở vùng biển này. Dù loài cá này đã được con người nuôi làm cảnh khoảng 40 năm qua nhưng số lượng của chúng là rất hạn chế vì muốn bán ra phải có giấy phép. Do đó giá thành của chúng cũng là cao ngất ngưởng.

3/. Cá bướm Wrought Iron – 2.700 đô (hơn 61,5 triệu đồng): Với lớp vảy chỉ có hai màu xám và đen cùng đường viền màu vàng dưới đuôi, loài cá này có giá trị cao vì số lượng khá ít trong tự nhiên, thường được tìm thấy ngoài khơi vùng biển Nhật Bản.

4/. Cá rô đầu bẹt Australia – 5.000 đô (114 triệu đồng): Loài cá này là vô cùng quý hiếm, sinh sống bằng cách ẩn nấp giữa những tảng đá, chỉ ra ngoài kiếm thức ăn bằng cách phóng đi rồi phóng về. Vì thế chúng cực kỳ khó bắt.

5/. Cá mú Neptune – 6.000 đô (136,8 triệu đồng): Loài cá này chuyên sinh sống ở những vùng nước sâu, rất khó bắt. Màu sắc của chúng cũng thay đổi dần theo độ tuổi. Chính vì thế giá trị của chúng là rất cao.

6/. Cá mú Golden Basslet – 8.000 đô (182,4 triệu đồng): Đây là một trong những thành viên nhỏ nhất trong họ cá mú và cũng khó tìm nhất vì chúng sinh sống rất sâu dưới lòng Thái Bình Dương và Đại Tây Dương. Việc đánh bắt chúng cũng rất tốn kém nên chúng được bán ra với cái giá rất đắt. Và vì chúng vô cùng nhút nhát nên dù có nuôi trong bể thủy sinh thì bạn cũng rất hiếm khi nhìn thấy chúng.

7/. Cá mú Bladefin Basslet – 10.000 đô (228 triệu đồng): Loài cá này vô cùng nhỏ bé, con lớn nhất cũng chỉ đạt kích thước 3-4cm, thường sống trong các rạn san hô ở vùng nước sâu và ít khi bơi ra ngoài. Điểm đặc biệt khiến loài cá này có giá trị cao đến chóng mặt là nhờ chiếc vây trông như một chiếc sừng mọc trên lưng, vây càng dài thì cá càng có giá trị. Thậm chí có con vây mọc dài đến 4,1cm.

8/. Cá thiên thần Peppermint – 30.000 đô (684 triệu đồng): Trong tự nhiên, loài cá này sống ở độ sâu khủng khiếp đến nỗi thợ lặn bình thường không thể xuống tới được mà cần có sự hỗ trợ của các thiết bị lặn chuyên nghiệp. Vì vậy giá trị của chúng là cũng khủng khiếp không kém. Nên biết rằng, vào năm 2012, chỉ có một con được trưng bày cho khách tham quan xem tại Thủy cung Waikiki, Honolulu, Hawaii.

9/. Cá đuối nước ngọt Polka Dot – 100.000 đô (hơn 2,2 tỷ đồng): Thông thường cá đuối có chiếc đầu hình tròn, nhưng vì biến đổi gen nên loài cá đuối này lại sở hữu chiếc đầu hình chữ U. Chính vì thế nếu thả trong hoang dã thì chúng không thể sống được vì không thể bắt tôm cá được với chiếc đầu đó. Chúng chỉ sống nhờ vào thức ăn được con người đút trực tiếp bằng tay.

10/. Cá rồng bạc – 400.000 đô (hơn 9,1 tỷ đồng): Loài cá này đắt đỏ đến nỗi trước khi chúng đến tuổi trưởng thành, người ta phải cấy chip vào người chúng để giúp xác định được chúng. Màu sắc đặc biệt trên cơ thể chúng là do biến đổi gen hiếm, chúng có thể sống hơn 50 năm và đạt kích thước khoảng 88cm. Ngoài ra chúng còn là loài cá vô cùng thông minh, nhận dạng được chủ, và nếu được huấn luyện có thể cho ăn bằng tay. (D.H. theo The thao van hoa)

Phan Tất Đại chuyển tiếp

KHU HÌNH THÙNG RƯỢU

ĐỘC ĐÁO Ở ĐÀ LẠT

Các “thùng rượu” chứa được 2-10 người, nằm trong khuôn viên có vườn hoa, vườn dâu tây yên bình, thích hợp với nhóm khách gia đình đến Đà Lạt nghỉ dưỡng.

H1: Khu lưu trú gồm nhiều phòng hình thùng rượu vang nằm trong thung lũng có diện tích hơn 1.000 m2, bao quanh là những ngọn đồi nhỏ và vườn hoa. H2: Phòng nghỉ xây bằng bê tông, sơn giả gỗ bên ngoài, xây thành từng cặp thùng rượu vang với chiều cao khác nhau. Thùng lớn có 3 tầng, thùng nhỏ 2 tầng.

H3: Lối lên các phòng là cầu thang sắt cách điệu nhiều hình dáng khác nhau. Khoảng nối của mỗi phòng thùng rượu là sảnh sinh hoạt chung, được bày những bộ bàn ghế nhỏ để khách có thể nhìn ngắm vườn dâu tây, rau sạch xung quanh.

H4: Homestay này có tất cả 14 phòng nghỉ, mỗi phòng có đường kính 2,2 – 4,5 m. Nội thất đơn giản bởi chủ nhà khuyến khích du khách tận hưởng không gian bên ngoài. H5: Trong phòng luôn có hoa tươi được lấy từ vườn hoa của chủ nhà. Giá phòng đôi là 350.000 đồng một đêm; phòng lớn dành cho nhóm khách tập thể là 150.000 đồng một người.

H6: Du khách đi theo gia đình hay nhóm bạn bè có thể tận hưởng đêm với hoạt động đốt lửa trại và nướng BBQ. Nếu không du khách có thể sử dụng nhà ăn có mái che bên cạnh hồ nước xanh ngắt, nơi câu cá miễn phí.

H7: Nơi đây có không gian yên bình, thích hợp với các chuyến nghỉ dưỡng của cặp đôi, gia đình có trẻ nhỏ. Homestay còn có tuyến đường tắt đi đến Thiền viện Trúc Lâm, hồ Tuyền Lâm.

Yên Huỳnh chuyển tiếp

CHOÁNG NGỢP NHỮNG ĐỀN THỜ

ĐẸP NHẤT THẾ GIỚI

H1: Kinkaku-ji, được dịch là “Chùa Gác Vàng”, nằm ở Kyoto, Nhật Bản. Ngôi chùa này, đã được công nhận là Di sản thế giới và nó cũng là một trong những ngôi đền đẹp nhất thế giới. Kinkaku-ji là một trong những công trình nổi tiếng nhất của đất nước mặt trời, thu hút một lượng lớn du khách hàng năm.

H2: Đền Sri Ranganathaswamy, với những chóp mái cao vút trang trí hàng nghìn bức tượng đủ màu sắc, được coi là ngôi đền Hindu đầu tiên. Ngôi đền xinh đẹp này nằm ở Srirangam thuộc bang Tamil Nadu của Ấn Độ. Cấu trúc lâu đời nhất của ngôi đền được cho là có từ thế kỷ thứ 10.

H3: Ivolginsky Datsan, một đền thờ Phật giáo nằm ở Cộng hòa Buryatia, Nga, được xây dựng năm 1945 sau khi kết thúc Thế chiến II. Đây là đền thờ Phật giáo đầu tiên ở Liên Xô.

H4: Đền Prambanan (còn được gọi là Loro Jonggrang) là một phức hợp bao gồm 240 ngôi đền nhỏ, được xây dựng vào thời hoàng kim của triều đại Sailendra vào giữa thế kỷ 9 tại Java, hiện là Yogyakarta, Indonesia. Khu đền thờ khổng lồ này là khu đền thờ Hindu lớn nhất của đất nước và là Di sản Thế giới của UNESCO

H5: Wat Rong Khun, nổi tiếng thế giới với cái tên “Chùa Trắng”, là một biểu tượng văn hóa của Thái Lan. Ý tưởng xây dựng chùa Wat Rong Khun là của Chalermchai Kositpipat – họa sĩ và là một trong những kiến trúc sư nổi tiếng ở Thái Lan. Ngôi chùa được kết hợp một cách hoàn hảo giữa lối kiến trúc Thái cổ điển với phong cách siêu thực.

H6: Đền thờ Thiên Đường là một phức hợp hoàng gia gồm các tòa nhà tôn giáo nằm ở trung tâm Bắc Kinh, Trung Quốc. Khu phức hợp được xây dựng từ năm 1406 đến năm 1420 và được sử dụng bởi Hoàng đế của triều đại nhà Minh và nhà Thanh để tổ chức các lễ kỉ niệm hàng năm, nơi họ cầu nguyện trời cho một vụ mùa bội thu. Công trình này cũng được công nhân là Di sản Thế giới của UNESCO.

H7: Paro Taktsang, còn được gọi là Taktsang Palphug Monastery và Tiger’s Nest là một đền thờ Phật giáo nổi tiếng của người Hy Mã Lạp Sơn. Đền thờ nằm trên một vách đá ở thung lũng Paro ở Bhutan.

H8: Nhà thờ Biến hình của Chúa Jêsus là phần nổi bật nhất của Kizhi Pogost, một tổ hợp kiến trúc bằng gỗ và bảo tàng ngoài trời được xây dựng vào thế kỷ 17-18 trên hồ Onega tại Cộng hòa Karelia, Nga. Nhà thờ này có 22 vòm và cao 37 mét. Năm 1990, toàn bộ đền thờ được đưa vào danh sách Di sản Thế giới của UNESCO.

H9: Sri Harmandir Sahib, còn được gọi là Sri Darbar Sahib, là nơi tôn thờ linh thiêng nhất của đạo Sikh. Nó nằm ở thành phố Amritsar ở Punjab, Ấn Độ. Nó thường được gọi là Đền Vàng vì màu sắc đặc biệt của nó.

H10: Nhà thờ Hồi giáo lớn Sheikh Zayed, nằm ở Abu Dhabi, UAE, là địa điểm thờ phượng chính của đất nước. Nhà thờ Hồi giáo này được thiết kế bởi kiến trúc sư người Syria Yousef Abdelky và được xây dựng từ năm 1996 đến năm 2007.

H11: Gawdawpalin Pahto là một ngôi chùa Phật giáo thế kỷ 12 ở Bagan, Myanmar (Burma). Nơi này được sử dụng cho thiền định, thờ phượng đức Phật và các nghi thức Phật giáo khác. Ngôi đền bị hư hại nặng nề trong trận động đất năm 1975 và được tái thiết trong những năm sau đó.

H12: Nhà thờ The Church of the Savior on Spilled Blood ở St. Petersburg, Nga, là một trong những điểm tham quan chính của thành phố. Nó được xây dựng từ năm 1883 đến năm 1907 trên địa điểm nơi Hoàng đế Alexander II bị thương nặng vào tháng 3/1881. Nhà thờ này chứa hơn 7.500 mét vuông tranh khảm.

Xuân Mai chuyển tiếp

NHÌN NGÓN ÚT, BIẾT NGAY

ĐỐI PHƯƠNG NHƯ THẾ NÀO

Không cần phải xòe hết bàn tay hay xem từng ngón tay dài ngắn thế nào để đọc vị người khác, bạn chỉ cần “liếc sơ” ngón út của đối phương qua những đặc điểm sau là biết ngay tính cách họ ra sao.

1/- Ngón út dài : Đây là người có khả năng giao tiếp tốt, khéo léo và tính toán mọi việc một cách rất khôn ngoan nên dễ gặt hái thành công trong sự nghiệp và cuộc sống. Họ cũng là những người có tính cách hòa đồng và thân thiện nên dễ dàng nhận được sự yêu mến của mọi người xung quanh.

2/- Ngón út ngắn : Những người này không có tài về ngoại giao, đôi khi còn làm mất lòng người khác vì thiếu sự khéo léo trong giao tiếp. Tuy nhiên họ lại là những người trung thực và chân thành. Họ luôn đối xử tốt với bạn bè, sống khép kín, hiếm khi chia sẻ với mọi người. Thêm vào đó, họ hay nể nang, không biết cách từ chối nên dễ bị người khác lôi kéo vào những việc không hay.

3/- Ngón út nhọn lên : Đây là tuýp người sống mơ mộng. Trong con mắt của những người này cuộc sống luôn có màu hồng thi vị và nên thơ. Họ hay ảo tưởng về những điều không thực tế cho lắm. Cũng vì vậy mà người này ít khi đạt được thành công trong cuộc sống vì đầu óc lúc nào cũng “treo ngược cành cây”.

4/- Ngón tay út tròn : Người có kiểu ngón tay này rất khéo léo trong cung cách giao tiếp với mọi người xung quanh. Đồng thời, họ cũng có rất nhiều tài lẻ.

5/- Ngón tay út vuông : Chủ nhân ngón tay út vuông là những người có óc tổ chức. Họ luôn sắp xếp công việc cũng như cuộc sống một cách khoa học sao cho hợp lý nhất. Bên cạnh đó, họ là người nhạy cảm và tâm lý, khá tốt bụng, sẵn sàng đưa tay ra giúp đỡ những người khó khăn hơn mình.

Phan Tất Đại chuyển tiếp

NHỮNG THỰC PHẨM LÀM

GIẢM NGUY CƠ BỆNH TIM

Tim mạch là căn bệnh có tỷ lệ người mắc cao và ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Sau đây là những loại thực phẩm có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim.

Hiệp hội tim mạch thế giới đã cho biết, các bệnh về tim gây tử vong hàng đầu thế giới. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết cứ 2 giây có 1 người tử vong vì bệnh tim, mỗi năm có tới 17,5 triệu người trên thế giới tử vong vì bệnh này. Vì thế đây là “kẻ giết người số 1” trong các bệnh lý ở người, thậm chí còn cao hơn cả ung thư.

Ở những người có yếu tố nguy cơ cao như mắc bệnh cao huyết áp, tiểu đường, béo phì, mỡ máu… có lối sống thiếu lành mạnh như hút thuốc lá, không tập thể dục, ăn nhiều dầu mỡ, thức ăn chế biến sẵn… bệnh tim luôn rình rập mỗi ngày.

Ngoài các yếu tố nguy cơ như tiền sử gia đình, mắc bệnh bẩm sinh, hay các căn bệnh mạn tính… khó thay đổi thì việc thay đổi lối sống là cách quan trọng và dễ dàng nhất với mỗi người để phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này. Một trong những cách hữu hiệu để tránh mắc bệnh là phòng ngừa bằng các loại thực phẩm.

Dưới đây là những thực phẩm đẩy lùi khiến “bệnh tim”.

1/-  Hành tây và tỏi : Với bất kỳ cách chế biến nào, nấu chín hay ăn sống, hành tây và tỏi luôn là lựa chọn hàng đầu để làm sạch động mạch của bạn, giảm nguy cơ mắc cục máu đông. Chúng là những thực phẩm được xem là “cứu cánh” với những người có hàm lượng cholesterol cao, tăng huyết áp. Trong hành có hàm lượng homocysteine giúp ngăn chặn các vấn đề phát triển các cục máu đông – nguyên nhân gây xơ vữa động mạch. Hành và tỏi là một trong những loại “kháng sinh tự nhiên” có thể phòng và chữa được nhiều căn bệnh nan y của thời đại.

2/- Chanh : Vitamin C có trong các loại chanh rất tốt đối với mạch máu, làm vững thành mạch, giảm nguy cơ tắc động mạch hay các vấn đề liên quan đến mạch máu. Đó là nhờ các chất chống oxy hóa có tác dụng ngăn chặn sự hình thành của các gốc tự do, tránh hình thành mảng bám trong thành động mạch. Chanh còn giúp người bệnh ổn định huyết áp, giữ hàm lượng cholesterol ổn định phòng ngừa các bệnh tim mạch.

3/- Cà rốt : Một nghiên cứu dinh dưỡng lâm sàng tại Mỹ cho rằng, cà rốt tươi chứa một lượng lớn chất xơ, nó giúp thanh lọc cơ thể, loại bỏ chất béo dư thừa và làm giảm nồng độ cholesterol trong máu. Các chuyên gia khuyến nghị nên dùng hai củ cà rốt mỗi ngày trong bữa ăn tối, nếu sử dụng liên tục trong khoảng thời gian 3 tuần, giúp làm giảm cholesterol xấu tới 11%.

4/- Uống bia với liều lượng nhỏ không có hại mà còn rất có lợi cho sức khỏe tim mạch. Trong men bia có chất chrome là một yếu tố vi lượng cực kỳ quan trong , nó giúp chuyển hóa lipid thành năng lượng, làm giảm sự gia tăng cholesterol xấu, phòng ngừa béo phì và bệnh mạch vành. Theo các nhà khoa học, việc cơ thể thiếu chrome dẫn đến triệu chứng đau nhói ở ngực và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim.

5/- Măng tây : Đây là loại siêu thực phẩm trong hỗ trợ giải quyết các vấn đề tim mạch. Trong măng tây có hàm lượng cao potassium giúp hạ huyết áp. Ngoài ra măng tây rất giàu chất xơ tốt cho đường ruột, có flavonoid có tác dụng cải thiện tuần hoàn máu, củng cố thành mạch, tốt cho hệ tiết niệu. Đặc biệt măng tây có chứa saponin có khả năng gắn kết các cholesterol ở đường đường tiêu hóa, khiến chúng bị “khóa chặt” và tiêu hóa tại đây, không có cơ hội đi vào máu, gây các khó khăn cho tim mạch.

6/- Gừng là một trong số các loại thực phẩm đi vào y học dân tộc. Các nghiên cứu ngày nay đã chứng minh gừng là một loại gia vị cực kỳ hữu ích cho sức khỏe, nó có khả năng phòng chống các cơn đau tim bằng cách giảm cholesterol trong máu, ngoài ra nó còn là thực phẩm làm hạ huyết áp, giảm nguy cơ cục máu đông.

7/- Dầu ô liu : Các axit béo không bão hòa được tìm thấy trong các loại dầu thực vật như dầu ô liu và dầu của quả óc chó hữu ích và tốt hơn so với các axit béo bão hòa, bởi vì chúng giúp làm giảm cholesterol. Ăn một muỗng dầu ô liu một ngày được coi là tốt nhất để làm giảm mức độ cholesterol và ngăn ngừa các cơn đau tim.

8/- Mật ong : Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo nên sử dụng mật mong hàng ngày, đây là một trong những cách để bảo vệ sức khỏe tim mạch vừa tăng cường khả năng hoạt động của cơ quan này trong cơ thể. Mật ong được ví như “thần dược” trong cải thiện, phục hồi các mô cơ của cơ thể, nhất là cơ tim, nó giúp làm chậm quá trình lão hóa bởi trong mật ong có hàm lượng glucoza rất dễ đồng hóa. Đối với những bệnh nhân mắc bệnh tim do cơ tim suy yếu hay rối loạn nhịp tim, việc sử dụng mật ong sẽ cải thiện được tình trạng của họ

Lan caysu chuyển tiếp

TUYỆT CHIÊU ĐỐT MỠ BỤNG

NHỜ 5 PHÚT NẰM NGỬA

Phương pháp “lạ đời” này đã giúp rất nhiều phụ nữ Nhật Bản giữ được vòng eo thon thả mà không hề tốn tiền bạc hay công sức.

Tiến sĩ người Nhật Fukutsudzi đã có hơn 10 năm kinh nghiệm trong việc nghiên cứu các phương pháp giảm cân và sự liên quan tới bệnh xương khớp. Theo lý giải của ông, mỡ thừa tích tụ ở vùng bụng và eo là do ngồi, nằm sai tư thế, ảnh hưởng tới vùng hạ sườn và xương chậu. Đây cũng là nguyên nhân gây đau mỏi lưng ở nhiều người.

Do vậy, cách đơn giản nhất để tiêu diệt mỡ bụng là điều chỉnh tư thế bằng cách đặt một chiếc khăn được cuộn tròn dưới lưng khi nằm. Nghiên cứu này của ông đã được in thành sách và tiêu thụ được tới hơn 6 triệu bản.

Phương pháp thực hiện :

1/. Lấy một chiếc khăn tắm dài khoảng 40cm, cuộn tròn lại sao cho đường kính khoảng 10cm. Dùng một chiếc dây nhỏ buộc cố định cuộn khăn lại. 2/. Nằm thẳng trên một mặt phẳng cố định, trên sàn hoặc trên thảm, tuyệt đối không nằm trên đệm. 3/. Đặt cuộn khăn phía dưới, tại vùng hõm nhất của lưng. 4/. Hai chân duỗi thẳng song song, hai mũi chân chạm vào nhau.

5/. Hai tay duỗi thẳng về phía trên đỉnh đầu, đặt sấp, hai ngón tay út chạm vào nhau. 6/. Trong khoảng 1-2 phút đầu tiên, nếu cảm thấy cơ bụng căng, nhức thì tức là bạn đã làm đúng và bài tập đang phát huy tác dụng. 7/. Giữ tư thế trong 5 phút. Sau đó bạn nằm nghiêng qua một bên, ngồi nghiêng dậy rồi sau đó mới hết sức từ từ đứng thẳng dậy.

Nên thực hiện mỗi ngày 3 lần để đạt được hiệu quả nhanh nhất. Phương pháp này phù hợp với cả phụ nữ và nam giới ở mọi lứa tuổi. Phụ nữ muốn giảm cân sau sinh cũng có thể áp dụng bài tập này.

Lưu ý : Người có vấn đề về cột sống và xương khớp thì nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng.

– Ở những lần đầu tiên, có thể bạn sẽ thấy căng tức khó chịu. Vậy hãy chỉ tập trong 1-2 phút, và tăng dần thời gian trong những lần sau, cho tới khi nằm được trọn vẹn trong 5 phút. – Nếu bạn đặt khăn dưới ngực, bạn sẽ cải thiện được vòng ngực của mình. – Đừng bỏ bất cứ ngày tập nào nhé. Về lâu dài, vóc dáng và sức khỏe của bạn sẽ được cải thiện đáng kể. Chúc bạn thành công.

Mỹ Nhàn chuyển tiếp