XUÂN VỀ KỂ CHUYỆN PHÚC LỘC THỌ

logo-phong-tuc

9-phuc-loc-tho-1CHỮ PHÚC VỚI TAM ĐA

Tam đa là ba cái nhiều : Nhiều phúc, nhiều lộc, nhiều thọ. Ba ông biểu tượng cho ba điều mà nhân gian thường mong muốn.

Mỗi độ xuân về, những cánh hoa xinh tươi khoe sắc bên nhà, ngoài phố phường đông vui, nhộn nhịp với muôn màu áo mới, tiếng pháo nổ ròn tan chào mừng một năm mới, chúng ta lại thấy tâm hồn mình lâng lâng trong không khí thiêng liêng ngày đầu năm. Bên bàn thờ gia tiên với khói nhang thơm ngát lan tỏa trên mâm ngũ quả cùng bánh chưng xanh và rượu Tết. Hình tượng của vị Phúc, Lộc, Thọ đã được lau chùi sạch sẽ, đặt trang trọng trên nóc tủ hoặc kệ cao, đôi khi còn được đặt thêm bát nhang cho tăng phần cung kính, với niềm hy vọng là ba ông sẽ mang lại sự tốt lành, tiền tài và sức khỏe cho gia chủ. Người ta cũng còn chúc nhau năm mới tăng phúc, tăng thọ và nhiều lộc, v.v…

Trên bìa một vài tờ lịch cũng in hình vẽ ba ông Phúc, Lộc, Thọ tươi cười với xiêm áo chỉnh tề và rực rỡ.

Ông Phúc bế đứa chắt năm đời, ông Lộc trên tay cầm thỏi ngọc, xấp tiền hoặc vàng nén, đôi khi ông còn cầm những chiếu chỉ bằng vải điều với chữ “Phúc tinh cao chiếu” hoặc “Tam tinh lâm môn”. Ông Thọ tay mang trái đào tiên, do tích vườn đào của Tây Vương Mẫu trên thiên đình, ai ăn được đào tiên sẽ sống muôn thuở, bởi vậy nên xưa kia, Tề Thiên Đại thánh đã từng lên hái trộm để bị đày xuống hạ giới!

9-khach-san-pltNgày nay, người Trung Quốc tôn thờ ba ông Phúc, Lộc, Thọ như ba vị thần, nhiều đền đài được thiết lập để dân chúng đến chiêm bái. Tại tỉnh Hà Bắc, có một khách sạn 13 tầng với tên là Tienzi, xây theo hình tượng của ba ông để tiếp đón những người hiếu kỳ và mê tín. Nền văn hóa của Trung Quốc cũng liệt các ông vào hàng các vị sao để sánh ngang với Quan Công hoặc Khổng Tử.

Theo truyền thuyết thì ông Lộc là người sinh ra ở thuở xa xưa nhất (trên 3.000 năm) tới ông Thọ (2.000 năm) và cuối cùng là ông Phúc (1.200 năm). Căn cứ vào thứ tự thời gian đó, chúng ta tìm hiểu về thân thế của các ông.

– Ông Lộc (1125-1063 trước Công Nguyên) : Làm quan đến chức thừa tướng (tương đương thủ tướng) đời nhà Thương (có sách chép là nhà Tấn). Ông Lộc tên thật là Đậu Từ Quân, là một quan tham thường ăn hối lộ để mua quan bán tước, các tội phạm có thể đem vàng bạc ra để chạy tội, phép nước không được công minh. Trong nhà ông, kho báu chứa đầy của cải. Năm 60 tuổi, ông vẫn chưa có cháu đích tôn, ngồi trên đống vàng mà chỉ mong có người nối dõi tông đường, ông cầu danh y và pháp thuật xong vẫn vô phương và nhà trở thành hoang vắng !

9-ong-locTới tuổi quá lục tuần, ông thất vọng sinh ra buồn chán rồi lâm bệnh ! Ông bị liệt não nên phải nằm đến thối giường, thối chiếu, cơ thể sinh ra hôi hám khiến không ai muốn tới gần. Trước khi từ giã cõi đời, ông than rằng :

“Lộc nhà ta nhiều sẽ để lại cho ai hưởng đây ! Bàn thờ ta sau này sẽ nhang tàn khói lạnh mất thôi.”

Lúc ông giã từ trần thế, mắt còn mở chừng chừng như oán trời trách đất, phải có người đến vuốt mắt để ông được yên ổn ra đi !

Trong đời, người ta thường được cái này thì mất cái kia, vì nhân vô thập toàn. Nếu có lộc nhiều mà nghĩ đến những kẻ bất hạnh đem bố thí, hoặc chia sẻ bớt cho những người khốn khó thì có lẽ cũng được thảnh thơi tâm hồn. Vì lúc chết cũng không ai mang theo được gì. “Lộc bất khả hưởng tận.” Lấy tiền bạc, của cải để làm việc thiện, công ích xã hội sẽ thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn. Xem ra, ông Lộc trở thành người bị thất lộc, cũng do tham lam và vị kỷ nên cuối đời không được yên vui.

– Ông Thọ (154-93 trước Công Nguyên). Tên thật là Đông Phương Sóc, làm quan thừa tướng đời nhà Hán. Ông Thọ quan niệm rằng, trong đời buôn chính trị là lời lãi nhất. Khi làm quan, ông chủ trương thanh liêm để được vua tin dùng. Ông cũng quan niệm phải nhận được nhiều bổng lộc vua ban để giàu có. 9-ong-thoSuốt thời gian làm quan, ông chỉ nịnh hót vua và không bao giờ dám phản đối hoặc can gián vua điều gì ! Khiến vua rất tương đắc và hài lòng, ban thưởng cho ông rất nhiều, ông nói: “Làm quan mà không lấy lộc của vua thì làm quan để làm gì ? Và ta can gián vua, nếu ngài phật ý tức giận, chém đầu cả ba đời có phải là ngu không?”

Từ những lộc thưởng, ông mua gái đẹp về làm thê thiếp để dưỡng tuổi già. Ông quan niệm là lấy sinh khí của tuổi trẻ để dưỡng tuổi già, lấy âm dưỡng dương để cân bằng khí huyết (sau này được nôm na gọi là môn “hấp tinh đại pháp”). Sự cân bằng và hòa hợp đó sẽ nuôi dưỡng con người trường thọ.

Tuy vậy, ông chỉ sống được 61 tuổi. Ở vào thời cách đây 2.000 năm, sống tới 60 hoặc 70 thật rất khó, nên mới có câu “Thất thập cổ lai hy.” Cũng có sách viết ông mất vào năm 125 tuổi. Tin được hay không cũng tùy suy nghĩ của mỗi người.

Hiện tại, ở tiểu bang Illinois có ông Shelby Harris cũng sống được 110 tuổi và tại nước Somalia cũng có ông Ahmed Muhamed Dore sống được 112 tuổi và vừa làm đám cưới với cô Safia Abdullah, chỉ mới 17 tuổi !!!

9-phuc-loc-tho-3Khi ông Thọ mất, các con đều chết trước cả, cháu ba đời nghèo quá nên chắt bốn đời phải làm tang chay cho ông trong cảnh thanh đạm. Xem ra đời ông Thọ cuối cùng cũng chẳng vui sướng gì !

– Ông Phúc (697-781). Tên thật là Quách Tử Nghi là thừa tướng đời nhà Đường. Vốn giòng dõi quí tộc với đồng ruộng thẳng cánh cò bay. Ông là một vị quan liêm khiết và sống rất có nhân cách. Phu nhân ông là người phụ nữ phúc hậu và cùng tuổi. Hai người sống với nhau rất tương đắc, gia đình êm ấm, con cháu khá giả, thuận hòa.

Ông Phúc mất năm 84 tuổi, lúc mất miệng còn cười tươi và trên tay đang bế đứa chắt năm đời. Phu nhân thấy vậy ôm choàng lấy ông mà khóc ngất, sau đó người nhà mới thấy bà đã theo ông về bên kia thế giới. Hai người sinh cùng năm, sống bên nhau suốt đời, chết cùng ngày và giờ một cách bình yên. Cuộc đời như vậy là quá tốt đẹp, nhân gian có ai bằng. Bởi thế mới được đặt tên là ông Phúc.

Người ta thường quan niệm chữ Phúc với nhiều ý nghĩa khác nhau. Đó là những điều tốt lành và trời cho bản thân, gia đình và con cháu được bình yên, may mắn khiến lòng vui sướng. Ngược lại với phúc là họa.

Con người được sinh ra do duyên và nghiệp. Phúc và họa phần lớn ngoài khả năng đảo ngược của con người mà chỉ lấy thành tâm, 9-ong-phucthiện chí, tu thân tích đức để bộ máy huyền vi của trời đất thay đổi, hy vọng đô. được cho chúng ta mà thôi.

Sư rằng : “Phúc họa đạo trời

Cõi nguồn cũng ở lòng người mà ra”

(Truyện Kiều của Nguyễn Du)

Cuộc sống trong thế gian này không có gì là tuyệt đối, nên người ta cũng không nên đòi hỏi quá nhiều để mà chuốc lấy thất vọng và ưu phiền.

Theo Đạt Lai Lạt Ma : Thân tâm an lạc là chìa khóa của hạnh phúc, muốn được an lạc chúng ta phải chấp nhận năm điều mà chúng ta không thể thay đổi được trong đời sống, đó là :

1) Mọi việc đều biến đổi và có ngày chấm dứt như sinh, lão, bệnh, tử.

2) Cuộc sống không diễn tiến như ta trông đợi vì do vũ trụ chi phối: như nắng mưa, hòa bình và xung đột.

3) Trong cuộc sống thường không có sự công bằng: như năm ngón tay dài ngắn, kẻ giàu người nghèo, v.v…

4) Sự đau khổ cũng chỉ là một phần trong đời sống: mỗi người có những điều bất hạnh khác nhau.

5) Người đời không phải là luôn yêu thương và trung thành với nhau: Để tránh9-phuc-loc-tho-2 bớt bị tổn thương ta phải luôn đầu tư và tái lập niềm tin mới.

Theo giáo sư Manel Baucells (đại học Barcelona) và giáo sư Rakesh Sarin (đại học UCLA) trong cuốn Engineering Happiness thì chúng ta có thể tự kiến tạo hạnh phúc bằng nhiều cách :

1) So sánh sở hữu với ước vọng : nên thực tế, ước vọng trong khả năng thì dễ có hạnh phúc.

2) Hạnh phúc tức thời : Ta sẽ cảm thấy hạnh phúc trong một thoáng bất chợt khiến ta hài lòng.

3) Hạnh phúc thực sự : So sánh tình cảm tích cực với tiêu cực; Hạnh phúc khi ta yêu thương nhiều hơn lúc ta bực, ghét bỏ.

4) So sánh mình với người khác : Hãy nhìn về những sự việc tốt, hay, đẹp của mình mà người khác không có.

5) So sánh hiện tại với quá khứ: Trong đời sống có nhiều thứ hôm nay ta đã đạt được mà thuở xưa không có.

Mỗi lúc buồn phiền ta thử thực hiện những điều như trên xem có giúp ta thoải mái hơn không ?

9-phat-di-lac-1– Chữ phúc với tượng Phật di lạc : Với sáu đứa bé bám trên một ông Phật ngồi cười. Sáu bé đó phá ctượng trưng cho lục tặc phá sáu căn nguyên của con người. Lục căn đó là gốc của sinh tử luân hồi. Nếu lục căn vô chấp thì sẽ không sinh ra “Tam bành” tức là tham, sân, si. Vì quan niệm đời là vô thường nên trở thành vô ngã và vô chấp. Muốn thế theo đạo Phật là phải diệt dục để đi từ vô minh tới giác ngộ. Thực hiện được bao nhiêu thì sẽ bớt nghiệp xấu đi bấy nhiêu tức là thêm phúc vậy.

Tại Trung Quốc, thời Cách Mạng Văn Hóa với chủ trương vô thần và chỉ suy tôn lãnh tụ, Mao Trạch Đông đã ra lệnh đập phá tượng Phật và hạ bệ Khổng Tử, một vạn thế sư biểu đã từng chủ trương “Quân tử quần nhi bất đảng” tức là người quân tử hợp quần với mọi người nhưng không gây bè đảng, điều này phản lại đường lối của đảng cộng sản Trung Quốc, cũng thời Cách Mạng Văn Hóa các ông như Thần Tài, Quan Công và ba ông Phúc, Lộc, thọ đều không có chỗ đứng !

Ngày nay, Trung Quốc với chủ trương bành trướng và đề cao chủ nghĩa dân tộc để phô trương sức mạnh, Hán hóa các nước lân bang nên Trung Quốc đã phục hồi lại Khổng Tử cũng như tô vẽ lại các hình ảnh của các nhân vật có tài mà thiếu đức như Tần Thủy Hoàng, Ngô Tam Quế để trở thành người Hán lý tưởng. Ba ông Phúc, Lộc, Thọ cũng được nằm trong mưu đồ đó ! Nhưng dẫu thế nào cũng không thể nào biến ba ông trở thành “đạo Tam đa” được !

9-phat-di-lac-2Người Hoa hạ sống vất vả, khổ sở từ đời này qua đời khác nên khó có cuộc sống vinh hoa phú quí bèn lập nên hình tượng của ba ông mà an ủi cho đời còn có hy vọng.

Có lẽ sau này, các ban chuyên trách về văn hóa và tôn giáo của Trung Quốc cần phải sửa lại tiểu sử của ba ông Phúc, Lộc, Thọ để xứng đáng với lòng ngưỡng mộ của dân chúng, hòng có thể lập được đạo “Tam đa” mà song hành với các tôn giáo khác. Theo ghi nhận thì ba ông Phúc, Lộc, Thọ không để lại một triết lý nào để học hỏi, gương đạo đức và lòng vị tha cũng không có !

Ba cuộc sống là biểu tượng của quyền cao chức trọng, vợ đẹp con khôn, sống lâu giàu bền tức là ước vọng thụ động của đời thường không phải lý tưởng của thánh nhân, anh kiệt !

Một vị tướng mà thờ ông Thọ thì có trở thành một danh tướng được không ? Một lãnh tụ sg-xuan-maimà thờ ông Lộc thì có tránh khỏi tham ô không ? Ai mà thờ ông Phúc thì chắc hẳn sẽ có nhiều bầu đoàn thê tử!

Tuy rằng, ba ông Phúc, Lộc, Thọ không chứng tỏ được những hào quang nhiệm màu của các siêu nhân hoặc hiển thánh, nhưng người xưa đã nói “Có thờ có thiêng có kiêng có lành” biết đâu ai đó được chút lộc thừa của ba vị thì đời cũng bớt khổ !

Có một điều cần nói là những điều hay ta nên Việt hóa để du nhập. Còn những gì vu vơ mà ta nhắm mắt làm theo tức là chúng ta đã vô tình Hán hóa dân tộc Việt vậy. (theo Huy Trung)

Xuân Mai chuyển tiếp

logo-tim-hieu

sg-lan-huong-2LÝ DO THÁNG HAI

CHỈ CÓ 28 HOẶC 29 NGÀY

Mỗi tháng Dương lịch đều có từ 30 đến 31 ngày, nhưng tháng Hai chỉ có 28 hoặc 29 ngày nếu là năm nhuận (Xem hình, như tháng 2/2016, có 29 ngày), là do giữ nguyên cách tính lịch của người La Mã trước kia.

Lịch La Mã ban đầu ban hành bởi Romulus, vị hoàng đế đầu tiên của thành Rome. Lịch do ông ta ban hành dựa vào chu kỳ của mặt trăng, tức là tương tự như âm lịch của người phương Đông, tuy nhiên chỉ có 10 tháng. 10 tháng của lịch này bắt đầu từ tháng ba và kết thúc vào cuối tháng mười hai (lưu ý rằng cách đánh số tháng 1, 2, 3, … là do cách dịch của người Việt Nam, còn trong nguyên bản của lịch La Mã cũng như cách dịch ra nhiều ngôn ngữ trên thế giới thì mỗi tháng có tên riêng).9-caesar

Như vậy một năm chỉ có 10 tháng, tức là có một khoảng thời gian kéo dài hai chu kỳ Trăng không được đưa vào lịch, vì Romulus cho rằng đây là thời gian mùa đông không có ý nghĩa gì với việc làm nông nghiệp nên không cần có quy ước.

Khoảng thế kỷ thứ 8 trước công nguyên, hoàng đế Numa Pompilius là người quyết định đưa thêm hai tháng nữa vào lịch cho đủ 12 chu kỳ Trăng. Mỗi tháng có 28 ngày, làm cho lịch kéo dài đủ 12 chu kỳ Trăng, tổng cộng là 354 ngày. Tuy vậy, Pompilius cho rằng số 28 là con số không may mắn nên sau đó quyết định cho tháng một thêm một ngày thành 29 ngày, còn tháng hai không hiểu vì lý do gì vẫn giữ nguyên chỉ có 28 ngày.

Lịch đặt theo chu kỳ của mặt trăng dần bộc lộ điểm yếu, nó không phản ánh đúng chu kỳ biến đổi thời tiết các mùa, vì chu kỳ này gắn liền với chuyển động của trái đất quanh mặt trời. Vì thế, người La Mã lại quyết định cứ hai năm thì đưa vào thêm một tháng 9-duong-lichnhuận kéo dài 27 ngày sau ngày 23 tháng hai (những năm đó tháng hai chỉ có 23 ngày).

Việc thay đổi như trên làm việc tính lịch trở nên rắc rối. Đến khoảng năm 45 trước Công nguyên, Julius Caesar quyết định thay đổi hệ thống tính lịch này. Ông giữ nguyên 12 tháng nhưng thêm ngày vào các tháng để 12 tháng đó trùng với chu kỳ của mặt trời (chu kỳ vị trí của mặt trời trên bầu trời, chứ không phải chu kỳ trái đất chuyển động quanh mặt trời vì thời đó người ta không biết trái đất có quỹ đạo quanh mặt trời).

Caesar cũng đặt quy định cứ 4 năm một lần thì tháng hai lại được cộng thêm một ngày cho phù hợp với chu kỳ của mặt trời được tính ra khi đó là 365,25 ngày, điều này về cơ bản khá gần với chu kỳ thật của trái đất quanh mặt trời, hiện nay chúng ta biết là 365,2425 ngày.

Có nguồn tài liệu ghi rằng ban đầu theo cách tính lịch của Caesar, tháng hai có 29 9-duong-lich-2ngày và mỗi 4 năm nó được thêm một ngày thành 30 ngày, tức là không có chênh lệch lớn với các tháng khác. Tuy vậy sau này khi các tháng đặt tên lại, ngày thứ hai chín của tháng hai được chuyển sang tháng tám do tháng này đặt theo tên của Augustus (Hoàng đế sáng lập đế chế La Mã), để cho tháng đó có độ dài tương đương với tháng bảy (July) – tên của Julius Caesar.

Dương lịch mà con người sử dụng ngày nay chính là lịch La Mã được hoàn thiện thêm. Cách chia các tháng vẫn giữ nguyên để tôn trọng lịch sử và đó là lí do tháng hai có ít ngày hơn các tháng khác. Về cơ bản đây chỉ là một qui ước, không gây ảnh hưởng gì tới việc sử dụng thời gian của loài người.

Người xưa đã tính thời gian để soạn thành Âm lịch và  Dương lịch như thế nào ?

– Sự di chuyển của Mặt trăng quanh trái đất (Âm lịch) .

– Sự di chuyển của Trái đất quanh mặt trời (Dương lịch) .

Lan Hương chuyển tiếp

logo-thay-thuoc

sg-lan-caysu-1NHỮNG BIỆN PHÁP TRÁNH THAI

RẤT LẠ CỦA NGƯỜI CỔ ĐẠI

Từ thời cổ đại, khi các biện pháp tránh thai hiện đại chưa phát triển, con người đã biết tránh thai theo nhiều cách rất lạ. Tuy nhiên, không phải biện pháp nào cũng có hiệu quả cao.

Ngày nay mọi người có thể lựa chọn rất nhiều biện pháp tránh thai an toàn và tương đối hiệu quả như dùng thuốc tránh thai, đặt vòng hay bao cao su… nhưng người cổ đại thì sao ? Họ có thể cũng có rất nhiều cách phòng tránh thai nhưng liệu nó có thật sự an toàn?

“Bao cao su” : Cũng có những ghi chép về việc sử dụng “bao cao su” ở thời cổ đại. Những “bao cao su” này thường là từ da của các loài động vật như cừu, dê, rắn…Những tài liệu sớm nhất ghi lại việc sử dụng bao cao su thuộc về người Ai Cập, khoảng 1.000 năm trước. Trong một công trình nghiên cứu về các bức tranh cổ của người Ai Cập, khoảng 900 năm trước Công nguyên, người ta đã thấy có những bức hình miêu tả việc sử dụng bao cao su.

Khoảng năm 1.660 đến năm 1.665, một viên quan ngự y của vua Charly II 9-tranh-thai-1anước Anh có tên là Condom đã có sáng kiến dùng ruột con cừu đực làm bao cản tinh trùng (mà chúng ta gọi là bao cao su bây giờ). Ngay sau khi ra đời, bao cản tinh trùng đã nhanh chóng được phổ biến rộng rãi và áp dụng ở hầu hết các nước châu Âu với tên gọi là condom – tên người phát minh ra nó.

Ngoài ra, các cổ nhân Trung Quốc còn dùng “bao cao su” bằng bong bóng cá. Trong một số bảo tàng còn lưu trữ những chiếc “bao cao su” được chế từ ruột của loài cừu, chúng có một chút đặc điểm tương đồng như bao cao su ngày nay.

Chất diệt tinh trùng : Theo cuốn y thư tối cổ của Ai Cập Papyrus Kahun đã có cách nay 4000 năm thì từ xa xưa, những phụ nữ Ai Cập cổ đại đã tự tạo ra chất diệt tinh trùng để tránh mang thai. Đó là, lấy phân voi trộn với nước rồi vê tròn lại và nhét vào âm đạo. Hỗn hợp này có tác dụng diệt tinh trùng, ngăn không cho tinh trùng tiến sâu vào tử cung người phụ nữ và thụ thai.

Cũng theo một tài liệu lịch sử của người Ai Cập (viết năm 1525 9-tranh-thai-1btrước Công nguyên) thì ngoài sử dụng viên thuốc từ phân voi như trên, nhiều phụ nữ Ai Cập còn ấy lá cây keo nghiền nhỏ trộn lẫn với mật ong buộc trong 1 miếng vải ướt rồi đặt vào âm đạo. Axit lactic trong lá cây keo sẽ đóng vai trò là một chất diệt tinh trùng hữu hiệu. Cách này có thể giúp người phụ nữ tránh thai được trong vòng 1 năm, 2 năm hoặc 3 năm.

Uống thủy ngân : Các nền văn hóa cổ đại, từ người Assyria, Ai Cập đến La Mã đều coi thủy ngân là “phương thuốc” có thể chữa trị được nhiều bệnh, kể cả các vết thương trên da hay bệnh giang mai…

Cũng có người lựa chọn phương pháp uống thủy ngân để tránh thai. Thủy ngân có tác dụng tránh thai vì nó làm cho kinh nguyệt phụ nữ không điều hòa. Nhưng nó lại vô cùng độc hại, tuy uống một lượng nhỏ không thể gây chết người 9-tranh-thai-2nhưng nó ảnh hưởng vô cùng lớn đến sức khỏe, thậm chí làm thai chết lưu hoặc sinh non.

Những phụ nữ cổ đại tránh thai bằng thủy ngân thường pha một lượng nhỏt thủy ngân vào trà hoặc đồ ăn mà họ ăn uống hàng ngày để làm thay đổi hormone, kinh nguyệt và không bị “dính” bầu.

Nuốt tai quả hồng : Y học cổ truyền Trung Hoa nổi tiếng với một bài thuốc tránh thai rất hữu hiệu còn được lưu truyền đến tận ngày nay, đó là dùng tai quả hồng (thị đế). Tai quả hồng vị đắng, tính ôn, thường dùng phối với nhân sâm, đinh hương chế thành thị tuyến tán, dùng chữa nghịch khí, nấc nghẹn, đầy bụng…

Phương pháp dùng tai quả hồng để tránh thai như sau : Dùng 7 tai quả hồng sấy trên ngói cho khô, nuốt với nước sôi để nguội mỗi ngày. Làm liên tục như vậy trong 49 ngày thì bảo đảm 1 năm không mang thai, nhưng trong năm ấy không được ăn hồng. Nếu muốn có thai thì lại ăn 7 tai hồng nữa.

9-tranh-thai-3

Trong tự truyện của một kỹ nữ thời Dân Quốc, trước khi tiếp khách, “má mì” luôn cho các cô uống một thứ nước có vị chua ngọt rất ngon. Sau mới biết đó là bột nghiền từ tai quả hồng, uống vào vĩnh viễn không thể mang thai.

Thế nhưng, chưa có biện pháp tránh thai nào ở thời cổ đại đạt được hiệu quả 100%, những đứa trẻ ra đời ngoài ý muốn là kết quả của biện pháp tránh thai thất bại. Trong quá khứ rất nhiều những cô gái lầu xanh sau khi hoàn lương, đã không còn khả năng mang thai, đó chính là kết cục của việc dùng các biện pháp tránh thai không có cơ sở khoa học và làm tổn hại chức năng hệ sinh sản trong suốt thời gian dài, dẫn đến vô sinh.

Lan caysu chuyển tiếp

Advertisements

PHONG TỤC TẾT NGUYÊN ĐÁN

Logo phong tuc

9-nam-moi-1NGƯỜI VIỆT ĐÓN TẾT

NHƯ THẾ NÀO ?

– Thiên Việt

Tết Nguyên Đán Đinh Dậu sắp về với mọi nhà. Là ngày hội lớn nhất trong năm, ai ai cũng đều được nghỉ ngơi sau 360 ngày làm việc lo cơm áo gạo tiền. Đây là một phong tục của người Á Đông, những nước khi xưa chịu nhiều ảnh hưởng từ nền văn hóa tín ngưỡng Trung Hoa, mà nước ta là một trong số các nước đó.

Vì thế những ngày trước trong và sau Tết Nguyên Đán, luôn là những ngày mà mọi người thường đi theo tục lệ truyền thống dân gian đã có hơn từ ngàn năm nay, trong tục lệ còn có tín ngưỡng và tâm linh. Nhân ngày Tết Nguyên Đán Đinh Dậu sắp đến, chúng tôi xin có bài viết về phong tục ngày tết :

LỊCH SỬ NGÀY TẾT NGUYÊN ĐÁN

Tết là một ngày bắt đầu một năm mới, một tháng mới tính theo Âm lịch. Trong truyền thuyết, vào thời kỳ Ngũ Đế, vua của nước Trung Hoa này có tên Chuyên Húc, ông gọi tháng giêng là Nguyên, 9-mua-lanngày mùng một là Đán. Còn sách Nhĩ Nhã : Nguyên có nghĩa bắt đầu, Đán là sớm.

Vào đời nhà Thương (thế kỷ thứ 5 Tr.CN – Trước công nguyên) lấy tháng Sửu (tháng 12, tháng chạp), còn đời Chu (thế kỷ thứ 4 Tr.CN) lấy tháng Tý (tháng 11), còn đời Tần (thế kỷ thứ 3 Tr.CN) lấy tháng Hợi (tháng 10).

Đến đời Hán Vũ Đế (tứ năm 136 Tr.CN đến 25 sau CN) căn cứ vào thiên văn và sự tuần hoàn của vũ trụ qua bốn mùa Xuân Hạ Thu Đông, ông thấy mùa xuân hoa nở xanh tươi thời tiết đang giá rét chuyển qua ấm áp nên lấy ngày đầu tháng Dần (tháng 1 – tháng giêng) làm ngày đầu năm mới, và cho tổ chức hội hè đón xuân.

Tết nguyên Đán có nguồn gốc là vậy.

Nước Việt Nam chúng ta có cả ngàn năm bị giặc phương Bắc đô hộ, nên phong tục ấy đã được người dân chấp nhận từ hàng ngàn năm qua, và cứ qua mỗi đầu năm mới, trong nét văn hóa đó có những thay đổi cho phù hợp với nhân văn tại mỗi miền. Nhưng những nét chính đón mừng năm mới không thể bỏ những tục lệ sau đây :

9-ong-tao-1TỤC CÚNG  ÔNG TÁO

Ngày 23 tháng Chạp hàng năm (trước tết Nguyên Đán) là ngày ông Táo lên trời để trình với Ngọc Hoàng Thượng Đế mọi việc hung kiết trong một gia đình năm qua. Theo quan niệm của người Việt, ngày này là ngày bộ ba Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ vắng mặt ở trần gian nên công việc lúc này tạm ngừng.

Mọi người lo việc đón Tết. Hệ thống triều đình, làng xã, các dấu triện sẽ không xác nhận giấy tờ, văn bản gì nữa. Nho sinh làm lễ tạ trường, thợ săn làm lễ đóng cửa rừng v.v… Nhà nào cũng mua cá chép làm ngựa cho ông Táo về trời. Ngày hôm đó, gia đình nào cũng làm mâm cơm cúng thật thịnh soạn, khấn trước bàn thờ, kể rõ mọi việc trong năm và mong muốn trong năm mới mọi việc sẽ thuận buồm xuôi gió.

Tục cúng ông Công, ông Táo liên quan tới câu chuyện về một sự tích. Chuyện kể rằng vợ chồng Trọng Cao, Thị Nhi không có con, buồn phiền thường cãi nhau. Một lần vì cáu giận, Trọng Cao đánh vợ, Thị Nhi tức giận bỏ đi. Thị Nhi gặp Phạm Lang và họ thành vợ thành chồng. Mãi thấy vợ không trở về, 9-ong-tao-2Trọng Cao hối hận bỏ nhà đi tìm vợ. Hết tiền ăn đường, Trọng Cao phải đi xin ăn. Một ngày kia, Trọng Cao vào đúng nhà Thị Nhi xin ăn. Thị Nhi nhận ra chồng cũ liền hậu đãi.

Đúng lúc ấy Phạm Lang về. Sợ chồng hiểu lầm Thị Nhi liền dấu Trọng Cao vào đống rơm. Phạm Lang vô tình đốt đống rơm để lấy tro bón ruộng. Trọng Cao chết cháy.  Thương người chồng cũ, Thị Nhi nhảy vào đám lửa chết theo, Phạm Lang thấy vậy, nhảy vào cứu cũng bị chết cháy. Ngọc Hoàng cảm kích, cho ba người làm Táo quân.

Bởi vậy sau này, trong lễ cúng ông Táo bao giờ cũng có một mũ đàn bà màu vàng để giữa hai mũ đàn ông màu đen để hai bên, tượng trưng cho hai ông một bà. Cũng có nơi chỉ đặt một mũ nam và một đôi hia. Mũ đặt trên chiếc kệ bên dưới mỗi mũ để 100 vàng thoi. 9-phao-noTrong thực tế, mũ áo này thay đổi theo màu sắc của ngũ hành.

Năm hành là : kim mũ màu vàng – mộc mũ màu trắng –  thủy mũ màu xanh – hỏa mũ màu đỏ và thổ mũ màu đen (Năm hành được tính theo Lục Thập Hoa Giáp, thí dụ như năm Đinh Dậu có hành là Hỏa – Sơn Hạ Hỏa)

Bài vị ở bàn thờ Thổ Công thuờng ghi như sau :

“Đông trù tư mệnh, Táo phủ thần quân, Thổ Địa long mạch tôn thần, Ngũ phương ngũ thổ phúc đức chính thần”

Khi sửa lễ cúng ông Công, ông Táo người ta đều đốt bài vị cũ, thay bài vị mới. Sau khi lễ xong thì hóa vàng, hóa luôn cả mâm mũ năm truớc và thả một con cá chép còn sống xuống ao, cá sẽ hóa rồng để đưa ông Táo cưỡi lên chầu trời.

TỤC “GỬI TẾT” VÀ “BIẾU TẾT”

Theo tục của người Việt, con cái trong gia đình đã lớn, ra ở riêng hết, tết đến phải quy tụ về nhà tổ đường (nơi thờ tự chính, đấng Cửu huyền thất tổ như ông bà, cha me…) nếu cha mẹ còn sống, còn cha mẹ đã chết, người con cả (con trai trưởng) 9-bieu-tet-1sẽ đại diện gia đình để cùng nhau làm mâm cơm cúng bái tổ tiên (nếu người cha mẹ hay người con trưởng đại diện cho cả một chi tộc thì lễ tại tổ đường sẽ đông đảo hơn một gia đình).

Bởi vậy, các con thứ hoặc ngành thứ, vào dịp tết có tục phải gửi lễ hoặc gửi góp giỗ đến nhà anh con cả để cùng tưởng niệm Tổ Tiên gồm gà, hoa quả, vàng nhang. Nay mọi người thường gửi bằng tiền, nhằm giúp gia đình anh con cả có điều kiện soạn mâm cơm cúng giỗ tết chu đáo hơn.

Nay nhiều người hiểu sai từ “gửi tết” bằng từ “biếu tết”, vì “gửi tết” có ý nghĩa như một nhiệm vụ phải có của những người con gia đình nhớ đến ông bà cha mẹ đã quá vãng. Còn “biếu tết” chỉ là sự kính trọng giữa người dưới đối với người trên, giữa những người cùng làm ăn, những người đã, đang giúp đỡ mình hay gia đình mình, với hàng xóm láng giềng, hay bạn hữu thân thiết. Tục “gửi tết” còn đối với những người trong họ tộc nhưng khác chi, khác nhánh v.v.. cũng chung một gốc ông bà, gửi tết về cúng kiến giỗ chạp tuy nhiên không có nghĩa vụ ràng buộc như người trong gia tộc.

9-bieu-tet-2Tục này thường diễn ra sau ngày rằm tháng Chạp đến hết ngày 30 hoặc 29 Tết nếu có tháng đủ tháng thiếu trong âm lịch.

TỤC TRỒNG CÂY NÊU

Nêu là một cây tre để cả ngọn cắm ở trong sân nhà. Trên ngọn nêu là túm lá dừa, lá lông gà, lá thiên tuế hoặc những chiếc bánh, những con cá bằng đất nung cùng một tán tròn bằng tre, phía dưới dán giấy đỏ. Cạnh cây nêu, vôi bột được rắc theo hình cung tên, mũi tên hướng ra phía cổng để xua đuổi ma quỷ.

9-cay-neuTục này được gắn liền với một câu chuyện kể về cuộc tranh giành đất đai giữa người và ma quỷ. Nhờ có chiếc áo cà sa của Phật, người đã thắng. Áo cà sa được treo trên ngọn cây nêu, áo tỏa hào quang đến đâu, quỷ phải lui tới đó. Cuối cùng ma quỷ phải chạy ra biển Đông ở. Nhưng nuối tiếc vùng đất xưa, bọn ma quỷ vẫn muốn quay về.

Bởi vậy, để dọa ma quỷ, người trồng cây nêu trước sân nhà vào năm mới có ý nghĩa là vậy (Nhưng nay dựng cây nêu ngày tết chỉ còn ở những vùng quê mà thôi).

Ngoài ra, trong cuốn “Lịch sử vương quốc Đàng ngoài”  thì ở ngoài miền Bắc, người ta trồng cây nêu bên cạnh nhà, cột nêu cao hơn nóc nhà, trên ngọn cột một cái thúng hay cái hộp nhỏ có đục nhiều lỗ, bên trong đựng thoi vàng giấy, bạc giấy để cha mẹ đã chết về nhận vào cuối năm có  tiền ăn tết.

9-cung-giao-thua-1ĐÓN ÔNG BÀ

Vì sao có tục đón ông bà ? vì ngày 23 tháng Chạp khi đưa ông táo về trời tâu lên Ngọc Hoàng những chuyện trong năm cũ của gia đình và nhận lời phán xét của Ngọc hoàng cho năm mới.

Ngày này ông bà cha mẹ (người đã chết) cũng phải về chầu âm phủ để được Diêm vương phán xét việc đầu thai hay chưa, ai được phong thần phong thánh v.v… cho nên từ 25 tháng chạp, đến ngày cuối năm (trước khi cúng đón ông bà cha mẹ) người người đến nghĩa trang thăm mộ gia tiên (rẩy mả) trước thăm viếng sau sửa sang lại ngôi mả cho thật sạch sẻ để ông bà về đón tết.

Nên từ 23 tháng chạp trở đi việc nhang khói, đánh chuông đánh trống tại các đình chùa đền miếu đều không có, mọi sự tại các nơi này yên tĩnh.

9-don-ong-baTrong ngày 29 (hoặc 30 tết), các gia đình tổ chức mâm cơm mặn vào lúc giữa trưa, trước là đón ông Công, ông Táo sau là đón ông bà cha mẹ về ăn tết cùng gia đình mình trong 3 ngày tết (đến khi hạ nêu thì tiễn ông bà). Tục này hiện nay rất phổ biến, không loại trừ những người bên đạo Thiên chúa, vì đây là sự thành kính, hiếu thảo của con cái với tổ tiên mà thôi. Trong ngày đón ông bà, tất cả mọi thành viên trong gia đình đều tề tựu (nếu cúng tại tổ đường thì không khí đông vui, như đã vào tết).

CÚNG GIAO THỪA

Trong cuốn “Việt Nam phong tục” của cụ Phan Kế Bính có viết về Lễ cúng giao thừa.

– “Tục ta tin rằng mỗi năm có một ông hành khiển coi việc trần gian, hết năm thì thần nọ bàn giao công việc cho thần kia, cho nên cúng tế đêm giao thừa là để tiễn ông cũ và đón ông mới”. 9-nam-moi-2Đó là ý nghĩa của việc cúng giao thừa ngay vào lúc trừ tịch (0 giờ ngày mới, tháng mới, năm mới), nhiều gia đình tổ chức rất long trọng, các đình chùa, miếu mạo cũng chuẩn bị thật trang nghiêm nhằm tống cựu nghinh tân.

Khi cúng giao thừa bàn thờ được lập giữa trời chứ không phải trong nhà. Có nơi cúng các hoa quả ngày tết, có nơi cúng mặn. Ngày xưa, lễ vật thường gồm một đầu heo hoặc con gà, bánh chưng xanh, bánh kẹo, trầu cau, hoa quả, rượu và giấy tiền vàng bạc, đôi khi có thêm áo mũ của vị hành khiển năm mới.

Khi đúng nữa đêm, các nơi đánh chuông đánh trống, còn tại mỗi gia đình chủ nhà thắp 3 nén nhang (có người dùng 3 cây nhang đại, cháy cả ngày chưa tàn) khấn vái trời đất, khấn vái ông hành khiển mới, xin cho gia đình được một năm may mắn và những vận rủi sớm đi qua.

Theo quan niệm dân gian mỗi năm có một ông hành khiển, qua báo chí ta vẫn thấy vị hành khiển 9-cung-giao-thua-2của năm mới mang tên 1 trong 12 con giáp (theo đúng năm được gọi tên), người xưa gọi là Thập nhị hành khiển vương hiệu.

Vị thần cai quản trong năm được gọi là dương niên chi thần. Mỗi chi thần này còn có một phán quan giúp việc (Vị thần hành khiển trong năm lo việc thi hành những mệnh lệnh trên thượng giới, trình lên Ngọc hoàng Thượng đế những việc đang điều hành, còn vị phán quan lo ghi chép công tội của mọi gia đình, mọi địa phương v.v..)

TỤC HÁI LỘC

Sau giao thừa, người Việt thường có một cuộc “du xuân” để cầu may mắn. 9-hai-locNgười ta thường đến đền, chùa để làm lễ. Khi ra về ngắt một cành hoa hoặc một nhánh cây gọi là hái lộc. Về nhà, cành lộc thường đuợc trưng tại gian nhà chính và gìn giữ trọn một năm mới bỏ đi. Người Việt chúng ta tin tưởng rằng việc hái lộc để lấy may. Cành lộc thường là cành đa, cây đa lại là cây sống rất lâu. Chọn cành đa là họ mong muốn sẽ trường thọ, nhiều tiền bạc, đông con nhiều cháu.

9-xong-datTỤC XÔNG ĐẤT

Vào ngày mồng một Tết, ai là người bước chân vào đất hoặc nhà người khác đầu tiên được cho là người xông đất. Theo quan niệm, người xông đất là người có ảnh hưởng sâu sắc đến vận mệnh của gia chủ trong một năm. Nếu người xông đất tốt thì mọi việc trong năm sẽ thuận buồm xuôi gió, ngược lại, người xông đất xấu sẽ gặp rủi ro.

“Xấu” và “tốt” ở đây có nghĩa là hợp duyên hợp vía. “Duyên” và “vía” ở đây cũng có thể là tính tình, đạo đức tư cách của người tới xông đất; cũng có thể là người xông đất năm đó có tuổi hợp với tuổi của gia chủ hay không.

Vì vậy người ta cố tránh đến nhà nhau vào sáng sớm mùng một tết, còn ai được gia chủ có nhã ý mời tới xông đất thì khi đến cũng phải rất thận trọng. Trước hết, trước khi bước vào đất của gia chủ, người xông đất phải cười vui vồn vã với gia chủ, lì xì cho con cái gia chủ thật mau mắn, sau đó mới chúc tết lẫn nhau…

KIÊNG NGÀY MÙNG MỘT TẾT

Quan niệm vào ngày mùng một tết là ngày đầu tiên trong năm, nếu  mọi việc diễn ra tốt đẹp thì cả năm sẽ trôi chảy, thuận lợi. Bởi vậy, vào ngày mùng một Tết, người ta chúc mừng nhau những điều hay. Ngoài ra người dân còn kiêng cữ  một số việc như sau:

– Kiêng quét nhà. Nếu quét thì vun rác vào góc nhà. Sang sáng mùng hai mùng ba mới hốt đi vì sợ Thần giữ của theo rác ra đi.

– Kiêng cho lửa, vì lửa tượng trưng cho “vận đỏ”, “may mắn”. Cho lửa là cho đi sự may mắn

– Kiêng làm vỡ ly chén, tô, đĩa vì sợ sự đổ vỡ.

Tr Cuoi 12– Kiêng chửi mắng đánh đập con cái để mong cả năm yên ổn, thuận hòa.

– Kiêng đòi nợ, vay nợ vì nếu phải trả nợ vào ngày mồng một thì sẽ mất mát, thua thiệt quanh năm

– Kiêng nói những câu “mất”, “chết” để khỏi diễn ra sự mất mát, chết chóc trong cả năm.

– Kiêng khóc than để tránh sự ảm đạm trong cả năm.

– Kiêng để đèn thắp trên bàn thờ hết dầu vì như vậy có nghĩa là cuộc đời sẽ tàn lụi.

– Kiêng cho mượn đồ vật dụng vì đấy là hình thức “trao của”, hệt như việc trả nợ.

– Kiêng ngồi giữa cửa vì sợ cản trở sự trôi chảy, trót lọt của gia đình

– Người gia đình có tang không được đến chúc tết người khác vào ngày mùng một vì sợ Tr Cuoi xua 3đem sự rủi ro tới cho gia chủ và giảm lòng hiếu thảo với người đã khuất.

– Kiêng đi vào giờ xấu. Giờ “xuất hành”phải là giờ hoàng đạo và khi đi phải chọn hướng tốt mà đi.

TỤC HỨNG NƯỚC ĐẦU NĂM

Ở nông thôn (và có thể ở cả trong thành phố) người dân quan niệm rằng đầu năm mà có người gánh nước tới nhà thì có nghĩa là tiền vào nhà như nước. Bởi vậy, những người gánh nước thuê đầu năm được gia chủ đón tiếp rất niềm nở và được thưởng tiền nhiều gấp mười lần ngày thường. Còn nơi thành phố, vì quá trình hiện đại hóa, nên đa số gia đình đều có nước thủy cục, việc thuê người gánh nước không còn ai phục vụ cho điều này nửa. Vì thế vào nửa đêm, các gia đình mở vòi nước cho chảy tràn hồ chứa nước, xem như tiền vào nhà như nước.

TỤC MỪNG TUỔI

Năm mới mọi người lớn thêm một tuổi, người lớn có tục lì xì (mừng tuổi) cho người ít tuổi hơn mình, 9-mung-tuoinhư lời nhắn nhủ, tiền lì xì ấy sẽ sinh sôi nẩy nở thêm nhiều, mà vun đắp tương lai.

Tiền lì xì còn gọi là tiền “mở hàng để lấy may”. Tại Chợ Lớn, các thương gia thường lì xì cho khách hàng một bao lì xì màu đỏ trong đựng một tờ  giấy bạc mới, dù người đó có mua hàng hay không, họ cho là “tiền mở hàng” lì xì càng nhiều phong bao, họ cho là trong năm sẽ phát đạt (vì như thế tức trong năm nhiều khách hàng hơn)

Trẻ em lại thích tiền mừng tuổi, người lớn cho rằng như vậy trong năm có nhiều niềm vui trong cuộc sống, qua sự ngây thơ của trẻ nhỏ khi được bao lì xì thì cười nói tíu tít v.v…

TỤC HÓA VÀNG

Trong ba ngày tết, thông thường vào chiều ngày mùng 3, nhà nhà có tục hóa vàng (tiễn ông bà), nhiều gia đình cũng mời bà con trong họ tộc đến để dự lễ này.

Lễ hóa vàng như đã nói, tiễn đưa ông bà cha mẹ về lại tổ đường, hay chùa chiền mà họ đã gửi hương linh (theo truyền thuyết khi người chết, họ vẫn còn 3 hồn, một hồn ở nơi chôn cất, một ở nơi chết hoặc là chốn thờ tự và một hồn ở suối vàng). Sau còn ý nghĩa khác, mời họ hàng phá mồi (tức dùng hết những món ăn ngày tết đã 9-hoa-vangmua sắm trong nhà như dưa hấu, bánh chưng, thịt mở, dưa hành v.v…)

Lễ hóa vàng là đốt hết các loại giấy tiền vàng bạc đã để trên bàn thờ, khi đã đốt hết người ta đổ vào đống tro những chén rượu cúng. Tục lệ cho rằng, có như vậy ở cõi âm các vị ông bà cha mẹ mới có tiền tiêu xài trong năm mới.

Có nơi (nhiều vùng nông thôn) vẫn có tục mua 2 cây mía dùng trong việc thờ tổ tiên trong 3 ngày tết, trong ngày hóa vàng họ hơ mía trên đống tàn còn đang rực đỏ, có ý chuyển giao cho tổ tiên có gánh quải tiền về, cũng là khí giới chống bọn cướp vàng nơi cõi âm.

HỘI HÈ ĐÌNH ĐÁM

THÁNG GIÊNG (theo âm lịch)

– Từ mùng 1 đến mùng 3 :  Tết Nguyên Đán

– Từ mùng 2 đến mùng 3 : Hội cướp đò, xã Gia Thanh, huyện Phong Châu, Phú Thọ – Lễ duyệt bia xã Hiền Quan, 9-le-hoi-1huyện Tam Thanh, Phú Thọ.

– Mùng 3 : Hội đình Tích Sơn, xã Tích Sơn, thị xã Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc. – Hội Lô làng Cọi, xã Vũ Hội, huyện Vũ Thư, Thái Bình. – Hội tung còn Bạch Hạc, xã Bạch Hạc, TP. Việt Trì, Phú Thọ.

– Mùng 4 đến mùng 7 : Hội vật Bảo Giàn, huyện Lập Thạch, Vĩnh Phúc. – Hội vật Liễu Đôi, xã Nam Cúc, huyện Thanh Liêm, Hà Nam – Hội pháo Đồng Kỵ, xã Đông Quang, huyện Tiên Sơn, Bắc Ninh – Hội chùa Phật Tích, xã Phật Tích, huyện Quế Võ, Bắc Ninh. – Hội Ó (chợ bán gà) xã Xuân Ó, Tiên Sơn, Bắc Ninh – Hội kéo dây (kéo co) làng Phùng, xã Tân Thịnh, huyện Thiệu Yên, Thanh Hóa – Hội Chấp, xã Hữu Chấp, huyện Yên Phong, Bắc Ninh – Hội làng Đông Hồ, xã Lạc Thổ, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh

– Mùng 5 : Hội Đống Đa, quận Đống Đa, Hà Nội. – Hội Lịch Diệp (làng nghề dệt) xã Trại Chính, huyện Nam Ninh, Nam Định

– Từ mùng 6 đến 12 : – Hội Mê Linh, xã Hạ Lôi, huyện Mê Linh, Vĩnh Phúc – Hội làng Vân Sa (làng dệt lụa) xã Tân Hồng, huyện Ba Vì, Hà Tây – Hội Gióng Sóc Sơn, xã Sóc Sơn, huyện Sóc Sơn, Hà Nội. – Hội Đuồm, xã Đông Đạt, huyện Phú Lương, Thái Nguyên. – Hội Cơm Hòm, xã Tiên Phong, huyện Phổ Yên, Thái Nguyên – Hội hát dặm Quyền Sơn, làng Canh Dịch, thôn Quyền Sơn, xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng, Hà Nam. – Hội Rưng, làng Vân Trưng, huyện Vĩnh Lạc, Vĩnh Phúc – Hội Đền Đìa, xã Canh Tân, huyện Hưng Hà, Thái Bình

9-le-hoi-2– Từ mùng 6 đến rằm tháng ba : Hội Chùa Hương, xã Đục Khê, huyện Mỹ Đức, Hà Tây.

– Mùng 7 đến ngày 15 : Hội làng Hy Cường (rước chúa Ga) xã Hy Cường, huyện Phong Châu, Phú Thọ. – Hội vật Vĩnh Nộ, xã Cao Xá, huyện Phong Châu, Phú Thọ. – Hội chen, xã Nga Hoàng, huyện Quế Võ, Bắc Ninh

– Mùng 8 : – Hội Vó (làng nghề đồng) xã Quang Bố, huyện Gia Lương, Bắc Ninh. – Hội du xuân, 4 xã kết nghĩa du xuân Yên Phụ, Yên Hậu, Yên Tiến, Yên Vĩ, huyện Yên Phong, Bắc Ninh

– Mùng 10 : Hội voi, thành phố Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk. – Hội vật làng Sình, xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, Huế – Hội Triều Khúc, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, Hà Nội – Hội Dô, xã Hiệp Tuyết, huyện Quốc Oai, Hà Tây. – Lễ hội Bà Chúa Kho – Cổ Mễ, Vũ Ninh, Bắc Ninh

– Ngày 11 : Hội Trò trám, xã Tứ Xã, huyện Phong Châu, Phú Thọ – Hội đánh cá Lũng Giang, xã Lũng Giang, Lũng Sơn, huyện Tiên Sơn, Bắc Ninh – Hội Phù Ủng, xã Phù Ủng, huyện Ân Thi, Hưng Yên – Hội Thương Liệt, xã Đông Tân, huyện Đông Hưng, Thái Bình

– Ngày 12 : Hội rước vua sống, xã Thụy Lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội

– Ngày 13 : Hội Lim, xã Lũng Giang, huyện Tiên Sơn, Bắc Ninh – Hội phết Hiền Quan, xã Hiền Quan, huyện Tam Thanh, Phú Thọ

– Ngày rằm (15) : Lễ Thượng ngươn, hội lớn của Phật Giáo, các chùa chiền đều mở cửa – Hội xuân Núi Bà, núi Bà Đen, tỉnh Tây Ninh –thien-viet Lễ vía chùa Bà Bình Dương, thị xã Thủ Dầu Một, Bình Dương – Hội đền Và, huyện Ba Vì, Hà Tây

– Ngày 15 đến ngày 21 : Hội chèo vùng Gối, xã Tân Hội, huyện Đan Phượng, Hà Tây

– Ngày 17 : Hội chùa Tứ Pháp, xã Văn Lâm, huyện Yên Mỹ, Hưng Yên

– Ngày 18 đến 23 : Hội Côn Sơn, xã Côn Sơn, huyện Chí Linh, Hải Dương

– Ngày 20 : Hội hoa Vị Khê, xã Nam Điền, huyện Nam Ninh, Nam Định

Thiên Việt

TẾT CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI

logo-phong-tuc

9-nguoi-nhat-1Người Nhật đầu năm Dương lịch đi chùa

TẾT Ở NHẬT

Người Nhật bắt đầu chuyển sang ăn Tết dương lịch theo phương Tây từ năm Minh Trị thứ 6, tức năm 1873. Dù ăn vào đầu năm dương lịch nhưng phong tục cổ truyền Á Đông vẫn không thay đổi, bên cạnh đó cũng thu nhận những nét văn hoá mới từ phương Tây qua quá trình giao lưu, tương tác theo dòng chảy của thời gian.

Oshogatsu vốn là tên gọi riêng tháng giêng nhưng hiện nay thường dùng để chỉ khoảng thời gian từ ngày 1 đến ngày 3 của tháng dương lịch đầu tiên trong năm. Nên người Nhật bắt đầu chuẩn bị cho Oshogatsu từ ngày 8-12 (ở vùng Kanto là ngày 13).

Người Nhật có tập quán trang trí cây thông (kadomatsu) trước cửa nhà, trước cửa hàng hay trước cổng công ty. Họ quan niệm cây thông là nơi đón thần Toshigamisama – vị thần linh sẽ đem lại sự thịnh vượng, may mắn và trường thọ. Ngoài vật tiêu biểu là cây thông thì người Nhật còn dùng các loại thừng bện bằng cỏ, dải giấy trắng… tượng trưng nhiều mong ước, nhiều ý niệm khác nhau cho một năm mới tốt lành.9-nguoi-nhat-2

Đêm 30 tết là thời gian gia đình sum họp, cùng nhau ăn tất niên và chờ đón khoảnh khắc giao thừa. Vào đúng 0g đêm giao thừa, khắp các chùa trên đất Nhật Bản sẽ đánh 108 hồi chuông với ý nghĩa xua đuổi 108 con quỷ. Thời khắc giao thừa, trong tiếng chuông ngân vang, sau khi nói lời chúc mừng năm mới tới mọi người xung quanh, tất cả sẽ quây quần bên nhau cùng thưởng thức rượu sake và các món ăn truyền thống vào dịp Oshogatsu này.

Trên bàn ăn ở các gia đình Nhật Bản những ngày này thường không thể thiếu các loại bánh làm từ gạo (tiếng Nhật gọi là omochi), các món ăn chế biến từ cá và hải sản… Các đồ ăn được từ gạo sẽ là nguồn gốc giúp con người thành đạt. Là một quần đảo trên Thái Bình Dương, Nhật Bản có nền ngư nghiệp rất phát triển và đất nước này cũng rất nổi tiếng về các món ăn được chế biến tinh tế từ cá và hải sản. Người dân Nhật cũng quan niệm ăn cá giúp trí não con người trở nên thông minh.

Cũng giống nhiều nước châu Á như Trung Quốc, Việt Nam… người Nhật thường đi lễ chùa cầu may mắn, tốt lành cho năm mới. Phong tục này trong tiếng Nhật gọi là Hatsumode. Người ta đi tới ngôi chùa nằm ở hướng được cho là hướng tốt của năm đó. Trước khi đi lễ phải rửa tay và súc miệng sạch sẽ. Tiền hương hoa dâng Phật là những đồng tiền họ tung vào hòm công đức đặt trước điện thờ. Người làm lễ sẽ chắp tay lạy hai lễ, vỗ tay hai lần, rồi chắp tay cầu nguyện và cuối cùng lạy một lễ. Người Nhật thường bỏ tiền ra để rút quẻ hoặc mua một mũi tên thần nhằm cầu mong được thần Phật phù hộ độ trì một năm mới bình an, phát đạt.

9-nguoi-nhat-3

Trong các ngày mồng một, hai và ba, người Nhật thực hiện các cuộc thăm viếng đầu xuân, tới chúc tết họ hàng, người thân, bạn bè cũng như hàng xóm láng giềng. Thông thường mỗi nhà sẽ để một cuốn sổ kèm bút trước cổng để khách đến chúc tết ghi lại tên hoặc lưu danh thiếp lại thông báo đã tới thăm nhà. Hoặc có nhiều người khách sẽ mang theo nhiều khăn tay nhỏ đề tên mình để tặng chủ nhà làm kỷ niệm.

Oshogatsu là khoảng thời gian yêu thích của trẻ con Nhật Bản vì các em sẽ được nhận tiền mừng tuổi. 9-nguoi-nhat-4Tiền mừng tuổi trong tiếng Nhật là “Otoshidama”, từ này xuất phát từ ý nghĩa chỉ sức mạnh của vị thần Toshigamisama. Trong dịp này trẻ em thường chơi các trò như đánh cầu, thả diều… Nếu đọc bộ truyện tranh Đôrêmon nổi tiếng, bạn có thể dễ dàng bắt gặp hình ảnh nhóm bạn nhỏ Nôbita, Xuka, Chaien, Xêkô, Đêkhi… chơi những trò này trong các mẩu chuyện về ngày tết. Tuy nhiên, hiện nay trẻ em Nhật không mấy khi chơi đánh cầu, thả diều… vốn là những trò chơi truyền thống mang niềm tự hào của nước Nhật vào dịp Oshogatsu nữa.

Một trong những nét đặc sắc của phong tục đón tết của người Nhật là tập quán gửi thiếp chúc mừng năm mới. Tập quán này tương đối giống các nước Âu – Mỹ song thực tế khởi nguồn từ Trung Quốc và được du nhập vào Nhật Bản.

Tuy nhiên, từ cuối những năm 1990 thì việc gửi lời chúc mừng năm mới qua điện thoại, e-mail thay vì gửi bưu thiếp trở nên phổ biến hơn. 9-nguoi-nhat-5Và khi gặp ai đó dịp đầu năm mới, người Nhật Bản cũng thường nói câu “Happy new year” hơn là sử dụng câu chúc mừng năm mới truyền thống bằng tiếng Nhật

Oshogatsu là một trong những dịp lễ hội tồn tại lâu đời nhất ở Nhật Bản. Hiện nay, không khí Oshogatsu ở Nhật Bản không còn đầy đủ vẻ bình lặng, mà mỗi người đều có thể trải qua những khoảng thời gian thư thả vui chơi cùng người thân, gia đình như ngày xưa. Các cửa hàng kinh doanh mở cửa từ ngày mồng một, và mở tivi khiến không khí đường phố trở nên ồn ào.

9-tet-cac-nuoc-1TẾT Ở CÁC NƯỚC

Tạp chí Travel and leisure liệt kê những cách thức kỳ lạ mà người dân khắp nơi trên thế giới đón chào và dự đoán những điều sẽ diễn ra trong năm mới.

– Tây Ban Nha : Đúng thời khắc nửa đêm giao thừa, người Tây Ban Nha có tục lệ ăn thật nhanh 12 quả nho – mỗi quả vào mỗi tiếng đánh của đồng hồ, được cho sẽ tượng trưng cho may mắn của một tháng trong năm tới. Ở Madrid, Barcelona và những thành phố Tây Ban Nha khác, mọi người tụ tập ở những quảng trường chính để cùng ăn nho và chuyền nhau những chai rượu.

– Phần Lan : Một truyền thống lâu đời của người Phần Lan là thả mẩu sắt nóng chảy vào trong một thùng nước và nhìn hình dáng của miếng kim loại sau khi đông cứng để đoán hậu vận năm mới. Hình trái tim hoặc hình nhẫn có nghĩa là một đám cưới trong năm tới, một chiếc thuyền tiên đoán việc du lịch và hình con lợn tượng trưng cho rất nhiều thức ăn.

Panama : Vào năm mới có truyền thống đốt những hình nộm người nổi tiếng. Những hình nộm có thể là các nhân vật xấu xí hay các chính trị gia đang bị đả kích. Những hình nộm này tượng trưng cho năm cũ và việc đốt chúng có ý nghĩa đuổi đi những ám khí để chuẩn bị cho một khởi đầu mới.

9-tet-cac-nuoc-2– Scotland : Người Scotland có tập tục xông đất. Người đầu tiên bước qua ngưỡng cửa trong năm mới nên mang theo một món quà may mắn (rượu whisky là phổ biến nhất). Scotland cũng có lễ đốt lửa mừng năm mới, đặc biệt là ở làng chài ở Stonehaven, những người đàn ông trong thị trấn sẽ vừa diễu hành vừa đu đưa những quả cầu lửa lớn trên những cây sào (tượng trưng cho mặt trời, chiếu sáng năm mới).

Philippines : Những vật hình tròn (tượng trưng cho tiền xu) là biểu tượng cho sự thịnh vượng trong năm mới ở Philippines. Rất nhiều gia đình người Philippines bày những đĩa hoa quả hình tròn trên bàn ăn vào đêm giao thừa. Một số gia đình khác còn cụ thể hơn khi bày chính xác 12 trái cây lúc nửa đêm (thường nho là dễ nhất).

9-tet-cac-nuoc-3Đan Mạch : Rất nhiều người Đan Mạch đón năm mới bằng cách đứng trên ghế và cùng nhau nhảy xuống vào thời khắc giao thừa. Nhảy vào tháng 1 được cho là hành động giúp xua đuổi vận xui và mang lại may mắn.

Trung và Nam Mỹ : Ở Brazil, Ecuador, Bolivia và Venezuela, người ta thường mặc những quần lót đặc biệt trong đêm giao thừa để được may mắn. Ở những thành phố như Sao Paulo và La Paz, trước ngày Tết, những chiếc quần sặc sỡ được bày đầy chợ. Màu được ưa chuộng nhất là đỏ và vàng; đỏ được cho là mang đến tình yêu, còn vàng được cho là mang đến tiền bạc.

TẾT CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á

Đông Nam Á hiện có tất cả 11 quốc gia, gồm Việt Nam, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Singapore, Philippines, Lào, Campuchea, Myanmar, Bruney và Đông Timor. Trong đó 10 nước nằm trong “Hiệp hội các nước Đông Nam Á” (Asean), còn Đông Timor mới 9-tet-dna-1được trả độc lập vào năm 2002 nên chưa kết nạp.

Tuy vậy mỗi quốc gia có những ngày Tết và phong tục khác nhau, chúng ta thử tìm hiểu những cái Tết nơi đất bạn :

Tết Thái Lan : Ngày Tết ở Thái Lan gọi là Song-kram thường vào giữa tháng 4 dương lịch (từ 13 đến 17/4), người dân đa số theo đạo Phật nên có lễ té nước (nước có pha hương liệu) vào mọi người bất kể thân hay không thân. Lễ té nước có ý nghĩa xóa đi những tội lỗi trong năm cũ.

Tết Indonesia : vào ngày đầu năm của lịch Hồi giáo, chọn ngày có 16 ngôi sao gọi là Bêtan Vêlucu, người dân lấy 16 cây mạ tốt nhất đem ra ruộng cấy thành một vòng tròn để tỏ lòng tôn kính bà Chúa Giaođơ Vixnơ. Sau này 16 cây mạ trổ bông lúa họ sẽ gặt và cất giữ với hy vọng trong năm sẽ được mùa.

Còn ở thành phố, người dân chia nhau dựng những ngai thờ cao 2 mét bằng gạo nhuộm đủ màu sắc và bằng những trái dừa, cây mía để làm nơi tế thần linh. Và đặc biệt những đám rước kiệu để khi cuối tết họ đưa ra sông và dìm kiệu xuống nước, coi đó là điều xin thần nước che chở cho mưa thuận gió hòa (vì Indonesia có trên 3.000 9-tet-dna-2đảo lớn nhỏ).

Tết Malaysia : đây cũng là quốc gia theo đạo Hồi, nên ngày Tết trùng với tết của Indonesia, nhưng chỉ có những lễ hội để vui chơi ngoài việc cầu kinh xin mọi sự tốt lành trong năm mới.

Tết Myanmar : là một quốc gia có truyền thống Phật giáo, nằm sát với Thái Lan. Ngày tết của Myanmar cũng vào giữa tháng 4 (tháng Tagu) như của Thái Lan có tên Thing Yang, cũng có tục té nước.

Trong 5 ngày tết từ ngày 13 đến 17/4 DL, tết Thing Yang lấy từ tiếng Phạn “Sankranta” có nghĩa chuyển vận thay đổi.

Có tục truyền từ khai thiên ra đất nước Myanmar thần Brahma tên là Kali gây xích mích với Ngọc hoàng Thượng đế Sakka, và vụ việc được đem ra xử trước các thần linh trên tiên giới. Thần Kali thua kiện, đầu bị rơi; Nhưng các phán quan không biết phải để đầu thần Kali ở đâu, khiến Ngọc Hoàng phán trao đầu thần Kali cho các tiên nữ giữ mỗi người 1 năm.

Sankranta là thời kỳ thay đổi đầu thần Kali từ tiên nữ này sang tiên nữ khác. Cũng vào dịp này Ngọc Hoàng Thượng Đế (còn có tên Thagyamin) xuống hạ giới lập danh sách những người thiện, ác mà thưởng phạt (khác với Tết Việt, Táo SG Lan HuongQuân lên thượng giới báo công tội của gia chủ).

Về tục té nước, theo truyền thuyết đã có hơn 2000 năm vào tiết xuân, gia đình hoàng đế Sakya thường đưa nhau đến hồ nước xanh và vẫy nước vào nhau.

Vua Narasipate (1254-1287) thấy tục té nước hay nên dạy dân chúng theo tục này, vào dịp tết nhà vua cho dựng một hồ bơi che kín bốn bề để vua và các cung nữ vào tắm vui đùa, người dân theo tục đó cũng tự ra sông tắm và té nước vào nhau cho vui.

Lan Hương tổng hợp chuyển tiếp

8-tap-tuc-1NHỮNG TẬP TỤC KỲ LẠ

New Guinea : Nướng xác chết

Có một bộ lạc thích ăn thịt kẻ thù, họ coi đó là một cách hấp thu trí tuệ. Một thanh niên thuộc bộ lạc trên đã xác nhận điều này : “Đó là chuyện có thật, nhưng từ mấy chục năm về trước. Bây giờ, chúng tôi không làm như vậy, tuy nhiên ở các thôn làng khác thì tôi không được rõ họ còn giữ tập quán “ăn thịt người” này không !”.

Hiện nay ở bộ lạc Cocococo mặc dù thổ dân không còn ăn thịt người, nhưng tập quán sử dụng đầu lâu kẻ thù… làm gối vẫn còn phổ biến. Đối với họ, đầu  lâu nào thiếu hàm dưới là đầu lâu kẻ thù, trái lại là đầu lâu người thân. Phần lớn người của bộ lạc Cocococo rất hiếu chiến. Nguyên nhân gây chiến là tranh giành lãnh thổ hoặc trả thù…

Các cuộc chiến thường diễn ra bằng cung tên, kéo dài chừng vài chục phút. Người bị thương được chuyển đến địa điểm an toàn, những người còn lại tiếp tục chiến đấu đến khi có số thương vong quá nhiều hoặc bóng đêm buông xuống, cuộc chiến mới chấm dứt. Đối với kẻ địch người Cocococo rất dữ tợn, nhưng có người trong bộ lạc qua đời, họ lại thể hiện tình cảm bằng tập tục lạ lùng : nướng thi thể.

Nướng xác chết : Khi đó thân nhân người chết tắm gội thi thể cho sạch sẽ, rồi bôi lên xác một lớp đất sét đỏ, đoạn đặt lên giá cao. Họ để xác chết cách ngày, thân hữu người chết sẽ bọc thi thể bằng một tấm chiếu cỏ và chuyển đến một căn nhà tạm, đặt lên “chiếc ghế tử vong” cho máu chảy hết xuống đất. 8-tap-tuc-2Trên mặt đất, lại đào cái hố nhỏ, sâu chừng 10 cm để máu người chết không lan tràn ra khắp nơi. Người còn sống ngồi khóc để biểu thị nỗi đau buồn.

Việc truy niệm này phải tuân thủ một điều cấm kỵ : khi khóc, không được chùi nước mũi. Đối với họ, 2 dòng nước mũi càng dài càng thể hiện tình cảm thân thiết. Để thông tin về cái chết, người nhà đích thân chạy tới từng thôn xóm lân cận, hoặc đánh trống báo tin. Khi biết tin người trong bộ lạc không ai được nói chuyện lớn để giữ gìn sự yên tĩnh cho người chết, vì tin rằng linh hồn người chết vẫn còn ở trong nhà và trong bộ lạc của mình. Mọi người sợ tiếng ồn sẽ làm linh hồn bay đi.

Sau ba ngày máu trong thi thể đã chảy cạn xuống hố, thân nhân liền mang củi đã chuẩn bị sẵn đến để lo việc nướng xác. Việc nướng xác được thực hiện bằng khói chứ không dùng lửa. Vì thế họ dùng củi tươi còn dính những cành lá xanh. Lúc này mùi hôi thối từ xác chết xông ra nồng nặc cả vùng, nhưng người Cocococo lại thản nhiên như không ngửi được nó.

Họ hong xác như thế kéo dài từ 3 tháng đến nửa năm, nhưng chưa phải đã hoàn tất việc cử hành tang lễ. Vì tiếp theo tập tục nướng xác chết, xác được đưa đến một huyệt mộ riêng của gia đình, mỗi năm xác chết bị nướng đó được trát  thêm một lớp đất sét, với mục đích đề phòng dòi bọ và hư hại.

Tập tục nướng xác chết ngoài bộ lạc Cocococo ra, còn có tại hai bộ lạc Oiwa và Koge, sống trên vùng cao cheo leo cách mặt biển 2.000m, 8-tap-tuc-3đường đi cực kỳ gian nan. Đường vào hầm mộ của bộ tộc Koge chỉ rộng 1m, còn đáy sâu thăm thẳm.

– Cũng trên đảo New Guinea, bộ lạc thích trang điểm nhất là người Huli. Ngoài việc vẽ trên thân thể, họ còn mang nhiều loại tóc giả cực kỳ cổ quái. Người Huli thích xâm mình vì khi có chiến tranh, đó là cách đe dọa kẻ thù; và trong thời bình là cách “quyến rũ” người khác phái. Lâu dần, xâm mình trở thành một phong tục, là biểu tượng của thẩm mỹ và giai cấp.

Nhưng cũng có những tình huống đặc biệt. Trong một tang lễ của một phụ nữ bị chồng sát hại. Trước vụ án, tù trưởng xử phạt người chồng phải bồi thường cho bên vợ 180 đầu heo. Trong tang lễ, đàn ông vẽ mặt, phụ nữ quỳ phía sau tù trưởng với bộ mặt được trang điểm bằng bốn màu đỏ, đen, vàng, trắng. Trong đó, màu đen chính là máu lấy từ thi thể nạn nhân, biểu thị lòng thương xót với người chết .

Bộ lạc Huli rất coi trọng việc huấn luyện một thế hệ thanh niên đủ bản lãnh chiến đấu theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.

Việc huấn luyện được tiến hành tại nhà một lão sư kinh nghiệm chịu trách nhiệm. Khi tốt nghiệp, học sinh nhận được một chứng thư dệt bằng cỏ.SG Xuan Mai Một trong những tiết mục giáo dục của họ là lễ thành niên, dành cho thiếu niên từ 12 đến 14 tuổi. Đấy là nghi thức giúp họ trở thành người lớn.

Trong buổi lễ, học sinh sẽ được xuyên qua mũi một thanh trúc dài chừng 50cm. Đây là một thanh trúc mỏng và sắc bén, do một người xuyên vào, một người kéo qua. Khi nghi thức hoàn thành, mặt người thanh niên dầm dề máu.

Dù rất đau đớn nhưng theo họ, đó là cách tốt nhất để thử thách và rèn luyện khả năng chịu đựng của thanh niên.

Xuân Mai chuyển tiếp

Logo phiem

SG Que Phuong12 CON GIÁP KỂ CÔNG

Ngày xửa ngày xưa, sau nhiều vòng tuyển chọn gắt gao, Trời đã tìm được 12 con vật sẽ đại diện 12 địa chi. Tuy nhiên, Trời còn băn khoăn chưa biết xếp ai đầu bảng. Thế nên, một cuộc họp đã được triệu tập để tìm ra loài xứng đáng nhất.

Anh Trâu to lớn hăng hái phát pháo đầu tiên : “Loài Trâu chúng tôi có công lao động giúp người no ấm. Con người bao giờ cũng coi trọng trâu, “con trâu là đầu cơ nghiệp”. “con trâu đi trước, cái cày theo sau”. Việc lớn phải làm trong đời là “tậu trâu, cưới vợ, làm nhà”. Trâu vừa là “đầu,” vừa là “trước,” lại còn hơn cả… vợ nữa nhé. Tôi đứng đầu là phải rồi.

Bác Hổ nghe nói thế cười khì bảo : Anh trâu ơi, để anh đứng đầu rồi người ta suốt ngày làm quần quật như… trâu à ? Anh quan trọng với người thật, 5 Con copnhưng họ chỉ xem anh như cái cày cái cuốc thôi. Còn tôi đây đường đường xưng hiệu “chúa sơn lâm,” ai nhắc đến cũng phải kính nể gọi một tiếng “ông ba mươi.” “Chúa sơn lâm” tất phải đứng đầu rồi, lãnh đạo phải có uy như tôi đây mới được.

Cô Mèo liền lên tiếng : Bác Hổ nói có lý đấy, nhưng thời nay làm sếp mà không có… ngoại hình cũng không được đâu. Hình dáng bác khiếp thế kia, làm sao đi… giao dịch chứ ? Phải như em đây, mình nhỏ, eo thon, dễ luồn dễ lách, lại giỏi lấy lòng, ăn vụng còn biết… chùi mép, có lỡ “ị” ra cũng biết cách giấu diếm… thế mới làm lãnh đạo được chứ ? Bác không biết phụ nữ rất yêu loại mèo bọn em à ? Mà phụ nữ là ưu tiên một đấy nhé.

Cậu Chó nhảy vào nói: À không, không thể được, người đứng đầu mà lại lươn lẹo như cô em à ? Phải là người trung thành, đáng tin cậy như anh đây. Người ta bảo chó là người bạn tốt nhất của con người, ai mà cầm tinh tuổi anh đều dễ… thương cả đấy.

ChoNghe thấy thế, bác Rồng vừa e hèm vừa vuốt râu : Cậu em chó có thể làm bạn với người, nhưng ta cần… sếp, chứ có cần bạn đâu? Như ta đây, linh thiêng, cao quý mạnh mẽ nhất, luôn ở trên trời, sai gió gọi mưa… thế mới xứng là người đứng đầu !

Cô Rắn liền xì một tiếng rõ to, vừa uốn éo mình xà, vừa phát biểu : Bác Rồng ơi, bác nhìn quanh xem, có ai là con vật tưởng tượng như bác không ? Bác mà đứng đầu, thiên hạ lại chẳng bao giờ biết mặt mũi bác là ai, nhưng như mấy ông quan… liêu ấy à ? Cử bác làm sếp, em chỉ e việc gì rồi cũng ảo như quỹ đầu tư thì chúng em… chết. Chi bằng cứ chọn em đây, trông cũng giống bác, nhưng được cái sờ tận tay, day tận mặt được. Bác cứ hỏi quý ông xem có ủng hộ rượu tam xà, ngũ xà không nào ?

Anh Ngựa gõ móng ra chiều không thuận : Hình dáng cô rắn mà làm sếp khó coi lắm, làm… Thư ký thì được. Cô cứ uốn éo thế kia, lại mang nọc độc, ai mà dám ngoại giao với cô ? Phải chọn tôi, nhanh nhẹn, dáng đẹp này, biết đoàn kết này : Ngua“Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ” đấy, làm kinh tế giỏi này. (Không tin các bác cứ đến trường đua… ngựa mà xem nhé).

Bác Dê be he lên một tràng : Chọn anh để thói … ngựa nó xuất hiện ngày càng nhiều à ? Lý do chọn tôi không thể đơn giản hơn các bác ạ. Thử hỏi không bắt chước loài… dê chúng tôi, có duy trì nòi giống con người không? Khối ông quan to vẫn học theo sư phụ này đấy nhá.

Cậu Khỉ liền góp tiếng: Này, xét ra, tôi mới chính là tổ tiên loài người, trông… người hơn quý vị nhiều đấy. Lại nhớ xưa kia Tề Thiên Địa Thánh oai hùng đại náo thiên cung, danh vang khắp chốn. Tôi đứng đầu mới hợp lẽ.

Anh Gà vỗ cánh phành phạch : Cậu cứ hay làm trò khỉ, sao đủ nghiêm túc đứng đầu? Phải như tôi đây, gồm đủ Văn – Võ –Nghĩa –Tín –Dũng, lại mỗi sáng đều dậy sớm gọi mặt trời. Có tôi đứng đầu, đời mới tươi sáng chứ.

Chú Heo đứng mãi cuối hàng, bây giờ mới lên tiếng : Các bác ạ, em chẳng có công trạng to lớn gì, nhưng giúp người no ấm cũng chả kém anh Trâu là mấy, chỉ cần bán… thân em cũng đủ. Con người cũng tôn kính em chả kém bác Hổ, chẳng thế mà người ta luôn đặt đầu em lên bàn thờ những dịp lễ trọng. Còn trò của bác Dê bọn em cũng làm rất tốt. ChuotEm chỉ biết, nhìn em là thấy sung túc, no đủ, với lại an nhàn rồi. Con người ai chẳng thích thế hả các bác, dân dĩ thực vi tiên mà. Chọn em đứng đầu mới phải.

Các con vật đều đã phát biểu, Trời nhìn đi nhìn lại mới thấy chú Chuột từ đầu cứ tủm tỉm cười mà chẳng nói gì. Trời liền phán hỏi : “Tại sao Chuột không nói gì ? Hay ngươi không muốn đứng đầu ?

Chuột liền cung kính đáp : “Bẩm Trời, con nghe các bác này nói mà thấy họ đều lầm cả. Ví như bác Hổ, có sức mạnh đấy nhưng chỉ dọa được vài người là cùng. Anh Trâu, anh Ngựa, anh Chó, cô Mèo… đều chỉ quanh quẩn xó nhà, tác động không thể to lớn. Anh Gà, bác Rồng chỉ có giá trị tinh thần, khó… thuyết phục quần chúng lắm

Còn họ nhà Chuột chúng con, tuy nhỏ bé nhưng cắn phá hết mùa màng làm hư hao kho to đụn lớn đều là chuyện nhỏ. Nhiều ông quan hạ giới đục khoét kho tàng rỗng ruột rồi đều đổ cho Chuột làm, xem thế đủ biết sức mạnh loài Chuột. Lại có câu “cháy nhà mới ra mặt Chuột,” chui sâu, trèo cao, ẩn mình kỹ lưỡng… như thế, Ong gia cuoinên loài chuột chúng con hay được ví với những ông quan to, hay nắm giữ chức cao quyền lớn, mà sức ăn thật vô cùng, chẳng từ thứ gì.

Những kẻ ấy thật ra là những con chuột lớn đi hai chân mà thôi. Vì thế mà con thiết nghĩ chỉ có chúng con mới xứng đáng, thưa Trời !

Nghe lập luận đanh thép này của Chuột, chẳng loài vật nào nói được gì nữa. Thế là từ đó, Trời chọn Chuột đứng đầu 12 con giáp, khiến cho mãi đến nay, rất nhiều Chuột hai chân vẫn còn nhan nhản trên đời!

Quế Phượng chuyển tiếp